Rode Ogen

Soms zie je op foto’s rode ogen verschijnen. Hoe komt dat, hoe verwijder je dit maar vooral: hoe kun je het rode ogen effect voorkomen?

Mooi mislukt

Heb je net wat leuke foto’s gemaakt tijdens een verjaardagsfeestje, blijkt op je pc wanneer je de foto’s van de camera hebt afgehaald dat de ogen van sommige aanwezigen, en zelfs die van de hond, rode ogen hebben gekregen. Mooi waardeloos! Maar niet gevreesd, dit is eenvoudig op te lossen en eenvoudig te voorkomen!

Ziek persoon

Een vervelend maar hardnekkig verhaal dat rondgaat is dat mensen met rode ogen op foto’s ziek zouden zijn. Grote onzin! Ook hebben we wel eens de vraag gekregen of het waar is dat rode ogen op foto’s bij kinderen iets zou zeggen over hun genetische gezondheid en dus iets zou zeggen over hun mogelijke gesteldheid als ze ouder worden. Absolute kolder!

Het rode licht

Aan de binnenkant van de oogbal van veel dieren (waaronder de mens) bevindt zich een laagje dat het licht, dat door de pupil naar binnenkomt, weerkaatst als een spiegellaag en zo sterk dat het door de pupil weer naar buiten komt. Het is dit gereflecteerde licht dat je ziet op de foto. Bij dieren die ’s nachts goed kunnen kijken, wordt dat licht sterker gereflecteerd en zie je dat dus meer.

Omdat het oog goed wordt doorbloedt, zal het bloed het licht rood kleuren. Nu spelen er nog wel andere zaken een rol bij dit verschijnsel, maar bloed is de belangrijkste reden waardoor het gereflecteerde licht er rood uit komt te zien.

Nu spreken we wel over rode ogen, maar we bedoelen daar eigenlijk rode pupillen mee. De rest van ogen blijft namelijk gewoon de kleur houden die ze al hadden. Het gaat immers om het licht dat het oog weer verlaat, en dat kan alleen door het ‘gat’ wat in het oog zit, en dat is de pupil.

Soms meer

Niet iedereen zal altijd even rode ogen op een foto krijgen en het gebeurt ook niet altijd. De weerkaatsing is namelijk grotendeels afhankelijk van de hoeveelheid melanine in het oog. Heb je een hele lichte huidskleur en blauwe ogen, dan is de kans groot dat je niet veel melanine in je oog hebt. Bij dit soort mensen zul je dus minder snel last hebben van het rode ogen effect.

Omdat in het donker de pupillen meer open gaan staan, zul je in het donker eerder last krijgen van rode ogen dan overdag. Er kan dan immers meer licht invallen. Maar de richting van het licht speelt natuurlijk ook een belangrijke rol. Komt het licht van de camera vandaan, zoals van een flitser die in de camera is verwerkt, dan zal dit effect veel sneller optreden dan dat je een flitser vanaf de zijkant gebruikt. Het licht wordt dan immers niet in een rechte lijn teruggekaatst.

Kinderen

Op familiefoto’s is te zien dat kinderen eerder rode krijgen dan volwassenen. De tantes en ooms hebben er blijkbaar minder snel last van. Daar is een heel praktische reden voor te noemen. De ogen van kinderen passen namelijk zich sneller aan de lichtomstandigheid aan. Ze gaan dus eerder openstaan bij minder licht. En, hoe meer open, hoe meer licht er in kan en dus hoe meer reflectie er optreedt.

Grote kans

Je hebt dus de grootste kans op rode ogen wanneer je ’s avonds of ’s nachts een kind fotografeert met veel melanine in de ogen en met een flitser ingebouwd in, of bevestigd op, een camera.

Voorkomen

Je kunt natuurlijk de flitser uitschakelen als er voldoende licht is in de ruimte waarin je fotografeert. Ook kun je de afstand tussen de camera en de flitser vergroten. Het model kan ook helpen rode ogen te voorkomen. Wanneer niet recht in de camera wordt gekeken, kan het licht immers niet recht in de ogen vallen.

Sommige camera’s kennen een “anti-rode-ogen-stand”. Wat dit doet is dat het eerst een korte flits afvuurt voordat de ‘echte flits’ afgaat. Deze ‘voorflits’ zorgt ervoor dat de pupil zich vernauwt zodat deze klein is op het moment dat de foto wordt gemaakt.

Oplossen

Maar ja, wat moet je nu met foto’s die al voorzien zijn van dit rode ogen effect? In Photoshop (Filter > Camera Raw) zit daar een tool voor ingebouwd (zie afb 2), zoals in zoveel fotobewerkingssoftware. Ook beschikken veel fotoapps voor smartphones daar over. Je kunt natuurlijk ook de pupil handmatig zwart maken met software.

Aan afb 3 is te zien dat een dergelijke bewerking prima kan uitpakken. Maar hoe goed dan ook, voorkomen is natuurlijk altijd beter!

 

Afb 1: Rode ogen ontstaan door reflecterend licht dat door de pupil terugkomt
Afb 2: Er zijn veel tools om het rode-ogen-effect mee weg te werken
Afb 3: Na bewerking zie je er niets meer van