De afgelopen jaren is er veel veranderd. De tijd dat kinderen gewoon naar hun ouders moesten luisteren is al lang voorbij. Er wordt onderhandeld en overtuigd. Kinderen zijn hierdoor meer dan ooit de baas. Voer voor een shoot!
Nog even
“Nog eventjes”, zegt mama lief tegen de zeurderige kleine die aan haar hand trekt en naar de geitjes in de kinderboerderij wijst. “Kijk eens hoe schattig. Je wilde hier toch graag heen? We zijn er pas? Of wil je weer naar huis?”
Dergelijke situaties zullen niet vreemd op ons overkomen. Ze komen immers vaak voor. In dit geval start de moeder onbewust een onderhandeling met het kind om op die manier tot een besluit te komen wat te doen. Kinderen zoals deze zijn niet gewend om ‘nee’ te horen en krijgen daarmee steeds meer invloed op de beslissingen die worden genomen. Hierdoor wordt de autoriteit van ouders uiteindelijk ondermijnd.
Niet goed?
Dit klinkt niet goed, en dit heeft ook zeker negatieve kanten, maar toch zijn we dit niet zo maar gaan doen. We hebben gemerkt dat een opvoeding vol straffen en een autoritaire opstelling van ouders lang niet altijd leidde tot zelfverzekerde en gelukkige kinderen of volwassenen.
We gingen daarom in het westen vanaf de jaren zestig steeds meer complimenten geven, minder eisen stellen en we werden huiverig om iets te bestraffen. Een positief zelfbeeld was een van de belangrijkste doelen geworden die men met de opvoeding na moest streven.
Klepelwerking
Doordat een klepel nu eenmaal de neiging heeft door te slaan, ontstonden er soms situaties waardoor kinderen het gevoel kregen op van alles recht te hebben, al was dat niet zo. Autoriteit werd verworpen (iedereen is gelijk en heeft ook evenveel te zeggen en te bepalen) en daarnaast zag de kroost zichzelf soms als perfect. Het had dan ook nauwelijks kritiek hoeven te verwerken.
Tel daarbij op dat we steeds minder kinderen per gezin krijgen, minder tijd denken te hebben voor het kind, kinderen hebben heel kostbaar is geworden en dat de gevoelsmatige waarde per kind enorm is toegenomen. Hierdoor begrijpen we maar al te goed dat we thuis prinsjes en prinsessen laten opgroeien waarvan we menen dat we er nog steeds niet voldoende voor doen en het nog meer en beter moet.
Het gevolg is dat sommige kinderen en jong volwassenen niet goed zijn voorbereid op het echte leven. Ze lopen soms tegen heel basale zaken aan, als een studie die dingen van ze eist of een werkgever die vindt dat ze beter moeten presteren. En dat sommige zaken verstrekkende consequenties hebben, is maar oneerlijk en onterecht, menen ze soms.
Je kunt niet echt zelfvertrouwen opbouwen als je niet weet waar je goed en minder goed in bent. Ook is het goed te weten wat het kader is waarin je je vrij kunt bewegen en waar de grens ligt. Dat biedt veiligheid, structuur maar ook sociale mogelijkheden. Daarnaast moet ieder mens leren dat je niet voor jezelf alleen leeft en dat er iets als plichten bestaan richting een ander naast het opeisen van rechten. Je kunt nu eenmaal niet zomaar doen wat je wil, je hebt ook rekening met anderen te houden.
Binnen de fotografie
Ook binnen de fotografie komen we dit tegen. Vanuit de “prinsjes- en prinsessengedachte” worden er shoots voor kinderen onder de tien georganiseerd. Er zijn familieshoots waarbij kinderen minstens zo belangrijk zijn, zo niet belangrijker, dan de ouders.
De tijd van zakdoekje leggen, touwtje springen en de zak snoep onderling delen lijkt ver achter ons te liggen. We hangen pinata’s op voor kleuters, boeken escaperooms en een uurtje snowboarden voor het verjaardagsfeestje. Tegelijkertijd onderhandelen over het bestemmingsdoel van vakanties, de kleur van de nieuwe auto, of we wel of niet gaan verhuizen en over fatbike’s. Misschien zijn we soms wat doorgeslagen.
Ook wel grappig
Kijk je er van een afstandje naar, dan is het misschien ook best wel een beetje amusant. Voor ons genoeg om deze nieuwe werkelijkheid eens vanuit een humoristische kant te bekijken. Zeker toen een zesjarige aangaf wel eens een shoot te willen doen.
We doen er dan ook graag met haar een schepje bovenop. Ze gaf aan zelf foto's te willen maken zoals in het schilderij aan de muur in afb 4. Als een waar perfect fotomodel dus. Nou, dat gaan we dus niet doen!
We besloten niet om haar foto's te maken en ook niet om de traditionele kinderfoto’s of gezinsfoto’s te maken. We wilden liever scenes neerzetten waarin het kind weliswaar nog steeds de hoofdrol speelde, maar waarin overtrokken de relatie tussen sommige kinderen en hun ouders zou worden geillustreerd.
Zij vond dat heel leuk om te doen, maar wij ook. En dat het leuk en goed is voor ouders en kind, zo zou het toch eigenlijk moeten?