Van goedkoop reddingsdeken tot geweldig reflectiescherm: Mylar biedt enorme mogelijkheden. Ook voor de fotograaf die graag experimenteert met licht en nieuwe mogelijkheden.

Reddingsdekens

Ik zag toevallig op een Chinese verkoopsite een aanbieding die zo mooi is dat hij niet waar kon zijn. Het ging om acht reddingsdekens voor EHBO-kisten die voor slechts 90 eurocent werden aangeboden. Niet per stuk voor de duidelijkheid, maar voor alle acht. Er zal wat fout zijn, bedacht ik mij, want die dingen kosten in Nederland al snel rond de 5 euro per exemplaar. Maar een buil kun je natuurlijk niet vallen aan 90 cent. Dus, waarom niet?

Een reddingsdeken een deken noemen vind ik dit persoonlijk overigens wel wat te veel eer. Het gaat immers om een heel dun laagje polyester dat lijkt op dun zilverpapier en gebruikt wordt om mensen in noodsituaties warm te houden doordat het stralingswarmte terugkaatst naar het lichaam.

Nu zou je kunnen zeggen dat dit heel goedkoop gemaakt zou kunnen worden. Maar het moest ook nog wel even vanuit China naar Utrecht worden vervoerd. "Onmogelijk voor die prijs", zei ik dus, maar ik had het mis. Ik kreeg iedere dag netjes per email een bericht over waar mijn aankoop zich zou bevinden en na een week werd het echt door een koerier persoonlijk afgeleverd. Ik was verbaasd (zie afb 1).

Mylar

Eigenlijk ging het mij helemaal niet om die reddingsdekens. Mij ging het meer om het materiaal waarvan deze dekens gemaakt zijn. Ik heb het eerder gebruikt om te laten zien hoe je eenvoudig zelf een DIY reflectiescherm kon maken en ik wilde het opnieuw gebruiken voor een nieuwe experimentele shoot.

Mylar is een merknaam voor een type polyesterfilm dat oorspronkelijk werd ontwikkeld door DuPont in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Het is een soort zilverpapier zoals dat in de keuken wordt gebruikt maar dan een stuk dunner. De reddingsdekens die ik besteld had, waren van Mylar gemaakt.

Mylar is opvallend sterk omdat het gemaakt is van polyethyleentereftalaat (PET) en daardoor goed tegen water kan maar ook geen problemen heeft met schommelingen in de temperatuur en zelfs bestand is tegen veel chemicaliën. Je kunt het dus net zo goed binnen als buiten gebruiken, weer of geen weer en gecombineerd met verschillende producten.

Maar goed, ik was dus vooral uit op het reflecterende oppervlak van Mylar omdat je daarmee veel leuke dingen kunt doen wanneer je aan het fotograferen bent. En toen ik met een assistent besprak dat we op zoek moesten naar reflecterend materiaal voor een bijzondere shoot bleek dat als we dat met Mylar zouden doen we er relatief veel geld aan kwijt zouden zijn. De acht reddingsdekens waren daarom een geschenk uit de hemel en we waren benieuwd of we dit net zo goed konden gebruiken als een stuk Mylar op rol gekocht in Nederland voor prijzen vanaf 20 euro.

Reflecterende wand

Eerst wilden we maar eens kijken of het wel voldoende zou reflecteren. Daarom namen we een reddingsdeken, pakten die uit en hingen hem over een statief heen. Omdat deze dekens 130 cm breed zijn en 210 cm lang, is een reddingsdeken voldoende om al behoorlijk goed mee te kunnen experimenteren.

We richten een flitser op dit hangende Mylar en maken gebruik van het reflecterende licht dat op ons model terechtkomt. In afb 2A is te zien welke eenvoudige opstelling wij daarvoor hadden ingericht.

Kijken we nu naar afb 3, dan valt iets interessants op. We zien niet alleen dat het licht heel zacht wordt, wat te verwachten is omdat de oppervlakte waar het licht vandaan komt door het Mylar aanzienlijk wordt vergroot, maar ook dat het licht niet overal even sterk aanwezig is.

Onze reddingsdeken is ons opgevouwen toegestuurd. Zoals in afb 4 goed op de grond te zien is, komt hij met talloze vouwrandjes uit de verpakking. Dit zorgt ervoor dat we geen egaal strakke reflecterende wand hebben gekregen, maar een die lijkt te bestaan uit kleine rechthoekjes die bepaalde delen van het licht een andere richting op sturen dan andere rechthoekjes. Ze staan immers niet in dezelfde hoek naar het model gericht. Dat verklaart waarom ons model niet egaal belicht wordt maar dat er een meer interessante tekening van licht ontstaat.

Als grondzeil

Wat nu, vroegen wij ons af, zou er gebeuren wanneer we het Mylar op de grond zouden leggen en het model zou daar op komen te liggen of zitten wanneer we het licht van boven op de scene zouden loslaten?

In afb 2B is te zien hoe we deze opstelling hadden ingericht. De lamp boven het model was bevestigd op een statief voorzien van een boom zodat het statief niet in beeld van de camera zou komen.

Ook deze foto’s hebben we dus gemaakt met slechts een enkele lamp zodat we goed konden zien welk effect het Mylar zou veroorzaken.

Ook tijdens dit experiment viel ons enkele zaken op. Je ziet bijvoorbeeld in afb 4 dat achter het model een reflectie van geel licht zichtbaar is. Dat zien we ook, zij het in mindere mate, voor haar in het Mylar. Dit kan zowat niet anders veroorzaakt worden dan door het licht van een andere kleurtemperatuur afkomstig van de plafondlampen die we in onze studio in hadden geschakeld en die normaal gesproken nauwelijks tot geen effect bewerkstelligen op onze foto’s. Maar nu laten ze zich dus goed zien.

Verder zien we ook op deze foto hoe het licht van het Mylar weer terug wordt gekaatst omhoog en op het lichaam van het model lichtpatronen veroorzaakt.

Zorgen we nu voor minder scherp gefotografeerd Mylar dan zien we dat dit zelfs op water begint te lijken (zie afb 5).

Vervolg

Dat Mylar soms op water lijkt, maar haar reflectie ook gelijkenissen vertoont met de reflectie van water, brengt ons automatisch op een vervolgidee. Want zouden we Mylar niet kunnen gebruiken om te suggereren dat we ons onder water bevinden? Dat zou toch moeten kunnen met de schitterende manier waarop het Mylar het licht reflecteert. Ik meen dat ik dat weleens ergens heb gezien. Hoe dan ook, experimenteren is leuk en je leert er veel van en voor 90 cent laat je die kans toch zeker niet liggen? En dus hebben we ons voorgenomen dat nog eens te proberen tijdens een volgende shoot met Mylar.