Portretfoto’s maken

Hoewel ik graag je uitgebreid zou willen vertellen over de essentie van de portretfotografie, de kunst van het vastleggen van de persoonlijkheid, zal ik me dit keer vooral op de belichting richten. En voordat je opgeeft vanuit de veronderstelling dat je hiervoor een studio nodig hebt met de meest dure apparatuur, raad ik je aan rustig verder te lezen. Ook met meer eenvoudige middelen kom je al een heel eind!

Een EHBO DIY reflectiescherm

Ooit stond ik op een strand zonder reflectiescherm. Ik haalde uit een EHBO kistje een klein dun pakje waarop ‘reddingsdeken’ stond. Een dure reddingsdeken kost ongeveer €3 en is aan een kant zilver- en aan de andere kant goudkleurig gemaakt. Slim, want hij is daardoor te gebruiken tegen onderkoeling en oververhitting. Als je de zilverkant naar binnen doet ga je onderkoeling tegen, doe je die juist naar buiten dan koelt het lichaam af.

Deze reddingsdeken bleek best groot te zijn: 160 x 210 cm en daarmee erg geschikt om op een groot stuk karton te plakken. Aan de ene kant plakte ik de zilveren kant, op de andere kant de gouden kant. Met dit DIY reflectiescherm had ik genoeg om mooie, goed belichte portretfoto’s te maken.

Waarom een reflectiescherm?

Een reflectiescherm, ook reflector genoemd, biedt meer controle over het licht wat nodig is om niet al te grote, maar wel dichtbij staande onderwerpen, zoals een gezicht, goed te kunnen belichten. Voor het gebruik van een reflectiescherm heb je minstens een sterke lichtbron nodig, maar die is er meestal wel: het buitenlicht.

Plaats het model voor een raam (zie figuur 1), zodat het licht van buiten op haar gezicht schijnt, en gebruik de reflector om de donkere delen (schaduwen) in het gezicht wat lichter te maken. Door de zilveren kant van een reflectiescherm te gebruiken, krijg je een helder neutraal licht. Met de gouden kant, een meer warme kleur van de huid.

Je moet een beetje experimenteren en vooral in het begin is het handig wanneer je een bereidwillige assistent hebt die op jouw aanwijzingen het reflectiescherm hoger, lager en meer gedraaid wil vasthouden. Hoewel niet verkeerd. is het niet gebruikelijk om het model recht in de camera te laten kijken. Surf gewoon wat op internet en bekijken een aantal portretfoto’s. Je krijgt dan al snel voldoende inspiratie voor je eigen maaksels.

Meer aparatuur

Wie de beschikking heeft over meerdere flitsers of studio lampen, krijgt natuurlijk meer invloed op het licht. In deze studio opstelling (zie figuur 2), die wij vaak gebruiken voor portretfoto’s, kan de reflector vervangen worden door een lamp of flitser, de paraplu had ook een softbox kunnen zijn en als backdrop flitser kan natuurlijk ook een grid of cookie projector worden gebruikt. Belangrijk is echter het basisprincipe.

In deze opstelling wordt een flitser met paraplu gebruikt voor een mooi diffuus licht op het gezicht van het model. Let wel: plaats de paraplu niet te ver weg! Deze lichtbron staat op ongeveer 45 graden ten opzichte van de lijn tussen het model en de camera.

Het reflectiescherm (ik blijf er favoriet van, de batterijen gaan nooit op!) bevindt zich aan de rechterkant en heeft als doel de schaduwen in het gezicht lichter te maken. De backdrop flitser brengt dat wat zich achter het model bevindt, tot leven. En last but not least; de hair light flitser die er voor zorgt dat het model los komt van de achtergrond en zorgdraagt voor die prachtige gloed over het haar.

Geen dure flitsers nodig!

Bedenk dat je voor dit soort foto’s geen dure flitsers nodig hebt. Maar merk ook op dat ik de popup flitser van de camera niet gebruik. Dit kan overigens wel. Je gebruikt hem dan als invulflitser. Ik stel alle flitsers met de hand in. Ik laat me door geen systeem, hoe geavanceerd dan ook, vertellen wat mooi is. Dat bepaal ik altijd nog liever zelf.

Opstelling van de apparatuur
Een voorbeeld van een leuke portretfoto
Dezelfde jongen enkele jaren later...