Gobo Lighting

Door tussen de lichtbron en het onderwerp een voorwerp te plaatsen, zal dit een schaduw op het onderwerp veroorzaken. Ken je de parameters hiervoor, dan kun je elk gewenst effect bereiken.

Een gobo

Een gobo (“goes before optics” ook “goes before object” genoemd) is een voorwerp dat schaduw werpt op het onderwerp of ergens anders in de scene, zoals op een backdrop. In feite kan alles wat licht tegenhoudt worden gebruikt als gobo.

Veel fotografen gebruiken als gobo een stuk zwart karton waar ze figuren uit knippen. Dat hoeft echter niet. Een vergiet, een rooster van een afvoerputje of een oud stuk luxaflex kan immers ook interessante schaduwen opleveren.

Twee afstanden

Om te begrijpen hoe je het beste met een gobo kunt werken, gaan we even uit van een model, een flitser en een rooster. Bij de belichtingsconfiguratie hiervoor hebben we te maken met twee afstanden.

Als eerste is er de afstand tussen het model en het rooster. Daarvoor geldt dat hoe kleiner die afstand is, hoe scherper de randen van de schaduw zullen worden. Wil je daarom duidelijk de vorm van het rooster op het model laten zien, dan zul je het rooster dicht bij haar neer moeten zetten.

Als tweede is er een zekere afstand nodig tussen het rooster en de lichtbron. Daarvoor geldt dat hoe kleiner deze afstand is, hoe minder scherp de randen van de schaduw zullen worden.

Wil je dus een hele scherpe afbakening tussen licht en donker krijgen door een scherpe rand van de schaduw, dan zul je de flitser relatief ver van het rooster moeten plaatsen en het rooster dichtbij het model.

Te lastig

Vind je dit allemaal te lastig, dan kun je ook een “gobo opzetstuk” voor een flitser kopen waar een lens in zit. De gobo’s voor dit soort opzetstukken bestaan vaak uit kleine ronde schijfjes waar figuren uit gehaald zijn. Deze kun je als een soort dia in het opzetstuk schuiven.

Dit soort opzetstukjes zijn gemakkelijk in gebruik, maar wanneer je werkt met hoe we dit verder in dit artikel hebben beschreven, dan heb je natuurlijk meer mogelijkheden en dat voor een lagere prijs!

Variaties

Gebruik gobo lighting niet alleen om schaduw op een model te krijgen. Het is immers ook uitermate geschikt om tijdens portretfotografie de achtergrond te verlichten. Door de afstanden tussen het model en de gobo en tussen die van de gobo en de lichtbron te variëren, kunnen talloze interessante variaties ontstaan.

Afb 1: Schema belichtingsconfiguratie
Afb 2: Afstanden bepalen onder andere de scherpte van de schaduw