Burn en Dodge

Door delen van een foto lichter of donkerder te maken, kan een foto meer diepte krijgen. Hier lees je hoe je dat in Photoshop kunt doen.

Licht en donker

Een foto zoals afb 1 is relatief vlak te noemen. Dit komt omdat het bovenste deel van de foto heel licht is. De bergen en de lucht steken hierdoor niet goed af.

Maken we de lucht en een deel van de bergen wat donkerder, dan ontstaat afb 2 die meer diepte laat zien. Door ook het gras op enkele plekken wat donkerder te maken lijkt het alsof er een lichtspeling plaatsvond. De foto is daardoor veel minder vlak geworden terwijl het enige wat we deden was slechts enkele delen wat donkerder maken.

Ook portretten

Schaduwen in gezichten bepalen onder andere hoe slank iemand er uit ziet. Maak je jukbeenderen lichter of juist donkerder dan vallen ze hierdoor meer of minder op. Een iets donkere schaduw onder de onderlip geeft de suggestie van vollere lippen en het spelen met licht en donker kan tevens een enorm effect hebben op de haren van een model. Kortom, werken met Burn en Dodge is zeker niet voorbehouden aan landschapsfoto’s alleen. Heel veel foto’s kun je hiermee optimaliseren.

Standaard methode

Wanneer je delen van een foto donkerder wilt maken, kun je kiezen voor de standaard Burn Tool die zich in de toolbar binnen Photoshop bevindt. Zodra je hiermee een deel van de foto bewerkt, wordt dit donkerder.

Een nadeel van deze methode is wel dat hiermee de foto zelf wordt aangepast. Maak dus altijd eerst een kopie van de foto (Ctrl+J) wanneer je deze methode gaat gebruiken.

Ook de Dodge Tool is vanuit de toolbar te activeren. De Dodge Tool werkt precies tegenovergesteld aan de Burn tool. Alle delen van de foto die je met de Dodge Tool bewerkt worden namelijk lichter. Omdat ook hiervoor geldt dat de foto zelf wordt aangetast, is het maken van een kopie essentieel.

Omschakelen

Wanneer je de Burn of Dodge Tool binnen Photoshop hebt geactiveerd, kun je de tegenovergestelde tool activeren door de Alt-toets ingedrukt te houden. Dat blijkt in praktijk een bijzonder handige functionaliteit te zijn omdat je tijdens het donker of lichter maken regelmatig iets op tegengestelde manier wilt kunnen bijwerken.

Effect bepalen

Omdat het effect van de Burn en Dodge tool vaak niet overeen zal komen met wat je wilt bereiken, is het verstandig om de tool daarop aan te passen. Wanneer de Burn of Dodge tool zijn geactiveerd, verschijnt er in de menubalk een optie die “Exposure” heet. De waarde van Exposure bepaalt hoe sterk het effect van de tool is.

Kies bij voorkeur een lage waarde voor Exposure en ga liever enkele malen over een gebied heen om het lichter of donkerder te maken dan dat je dit in een keer probeert te doet. Met een zwak effect, welke je herhaaldelijk gebruikt op dezelfde plek, kun je immers meer nuances aanbrengen en gaat er minder snel iets mis.

Mensen die een drukgevoelige tablet gebruiken, kunnen ook een instelling activeren waarmee de pendruk gekoppeld wordt aan de grootte van de brush. Dat kan heel gemakkelijk zijn.

Flexibeler

Hoe handig en nuttig dan ook, de Burn en Dodge tool gebruiken wij zelf zelden of nooit. Wij geven de voorkeur aan een andere manier van werken om accenten in lichtere of donkere delen van een foto aan te kunnen brengen.

Dit doen wij door Curves Adjustment Layers toe te voegen, daar de waarde van te wijzigen en het mask van deze adjustment layer in te kleuren. Hierdoor wordt de originele foto niet aangepast en kunnen we achteraf nog steeds eenvoudig diverse aanpassingen doorvoeren.

Laten we eens kijken naar afb 3. Op deze foto leggen we een Curves Adjustment Layer en wijzigen de grafiek van deze layer zoals in de insert in afb 4 te zien is. Hierdoor wordt de foto donkerder. We zorgen dat de mask van deze layer gevuld is met zwart en schilderen dan met een witte brush die delen in die we daadwerkelijk donkerder willen maken. Op die manier hebben wij bijvoorbeeld de nek van ons fotomodel donkerder gemaakt.

Daarna maken we nog een Curves Adjustment Layer boven de foto aan. Van deze layer wijzigen we de grafiek precies de andere kant op, zoals te zien is in de insert in afb 5. Hierdoor ontstaat een lichter effect. Ook van deze layer vullen we de mask weer met zwart en schilderen met een witte brush die delen in die we lichter willen maken. De ogen en bijvoorbeeld delen van het haar worden hierdoor sprankelender

Aanpassingen

Het werken met de Curves Adjustment Layers houdt ons erg flexibel. De originele foto blijft immers ongewijzigd (waar we altijd een voorstander van zijn). En dubbel klikken we bijvoorbeeld op de “donker-makende-adjustment-layer”, dan kunnen we de grafiek eenvoudig aanpassen om daarmee de sterkte van het effect achteraf verder mee te kunnen beïnvloeden.

Minstens zo belangrijk is het dat je bij deze methode werkt met de Brush Tool. De Brush Tool kent heel veel instellingen die je naar believen in kunt stellen. Denk hierbij aan de Flow (zodat het effect veel minder sterk wordt doorgevoerd) maar ook aan mogelijkheden zoals geboden door Shape Dynamics en Transfer. Hierdoor kun je een kleurpotloodachtige wijze van inkleuring realiseren. Vooral voor mensen die met een pen op een drukgevoelige tablet werken, is dit ideaal en biedt dit veel meer mogelijkheden dan met de standaard Burn en Dodge Tools.

Verdere nabewerking

Door nog enkele kleuraanpassingen te doen, kun je afb 6 en 7 van afb 5 maken. Doordat we onze ‘Burn en Dodge layers’ behouden hebben, krijgen we fraaie foto’s. Zonder deze layers zou de foto veel vlakker zijn geworden.

 

 

 

Afb 1: De bergen en wolken zijn vrij vlak
Afb 2: Door Burn en Dodge te gebruiken is er meer diepte in de foto gekomen
Afb 3: De uitgangsfoto gemaakt in de studio
Afb 4: Een "burn" curves adjustment layer is toegevoegd
Afb 5: Voor 'Dodge' wordt een aparte Curves Adjustment Layer toegevoegd
Afb 6: Kleureffect 1
Afb 7: Kleureffect 2