Traditioneel dragen vrouwen jurken die tegenwoordig als elegante kledingstukken worden beschouwd. Dat was niet altijd het geval, hoewel jurken er zowat altijd wel zijn geweest. De lange jurk als fotografisch thema.
Marilyn Monroe
Toen de actrice Marilyn Monroe een witte jurk in de film The Seven Year Itch droeg, moest ze in een scène boven een ventilatierooster van de metro gaan staan. Foto’s van deze opwaaiende jurk zijn iedereen wel bekend. Deze jurk werd op een veiling in 2011 verkocht en bracht toen een kleine 4 miljoen Euro op. Deze witte jurk is symbool gaan staan voor Marilyn Monroe en je komt dan ook veel afbeeldingen, foto’s en beeldjes tegen waarop zij in deze jurk wordt afgebeeld.
In het Romeinse Rijk droegen vrouwen bij hun huwelijk ook wit. Een traditie die velen vandaag de dag nog opvolgen. Maar de Romeinen droegen niet het jurkje van Marilyn Monroe. Het was een lange, witte jurk. De gordel werd van wol gemaakt, wat een teken van vruchtbaarheid was, en werd op een speciale manier geknoopt. Maar ook voor de Romeinen was het dus normaal dat vrouwen jurken droegen. Iets wat je zelfs al in het oude Egypte tegen komt.
Nog ouder
Maar ook lang voordat de Egyptische cultuur ontstond, waren er al jurken. Historici menen dat de jurk zijn intrede deed toen mensen in groepen met elkaar gingen samenleven. In dit soort groepen ontstonden taal, kunst en cultuur. Jurken hadden vooral een rol in het onderscheid kunnen maken tussen gemeenschappen.
De jurk zoals we die nu kennen, heeft zich vooral gedurende de laatste 1000 jaar ontwikkeld. Van eenvoudige kokers tot de hedendaagse, soms complexe moderne jurken. We hebben de Griekse jurken gehad, de jurken uit de barok en ga zo maar door. Maar toen in 1947 Christian Dior met lange jurken kwam die smalle tailles kenden en het 'zandloperfiguur’ van een vrouw accentueerde, werd pas echt de basis gelegd voor de jurk van vandaag de dag. Vanaf die tijd bleven jurken namelijk op die leest geschoeid.
Maar ook in deze moderne jurken hebben we al heel wat varianties gezien. Jurken met daaronder petticoats zoals in de fifties, de maxijurken van de hippies, de zwarte jurken uit de jaren tachtig en de cocktailjurkjes van de Spice Girls.
Elegantie fotograferen
Op dit moment wordt een lange jurk vaak als een elegant kledingstuk beschouwd. Iets wat je draagt tijdens officiële gelegenheden en tijdens feesten. Het dragen van een lange jurk dwingt een bepaalde afstand en gereserveerdheid uit, maar is altijd bedoeld om elegant over te komen. Dat jurken elegant zouden zijn, is dus lang niet altijd zo geweest. Dat is iets van de laatste periode.
Wij wilden dit hedendaagse elegante beeld kracht bij zetten door de lange jurk op verschillende geschikte manieren te fotografen zodat je kunt zien welke kanten je hier allemaal mee op kunt gaan en waar je dan rekening mee moet houden. Daarvoor maakten wij gebruik van aangepaste bestaande jurken. In een ander artikel gebruiken we zelf gemaakte lange jurken van plastic en organza om daarmee meer surrealisme te kunnen bereiken.
Het gaat om sfeer
Juist omdat het bij het fotograferen van lange jurken draait om elegantie is de sfeer van de foto van groot belang. De beweging en werking van de stof moet, op het stilstaande beeld, tot de verbeelding spreken.
Door zacht licht te gebruiken komen de textuur en de details van de stof vaak beter uit en daarom hebben wij voor deze shoot de meeste van onze studiolampen voorzien van softboxen. Door de camera vanaf een wat lagere positie te gebruiken wordt de lengte van de jurk benadrukt. De camera mag echter niet te laag worden gehouden zodat de vorm van de jurk goed in tact blijft (zie afb 1). De camerahoogte hiervoor ergens tussen de navel en de aanzet van de nek te houden, is een goed uitgangspunt.
Door gebruik te maken van zogenaamde royale poses wordt rijkdom en adel gesuggereerd (zie afb 2). Dit soort poses, ook wel aristocratische poses genoemd, stralen elegantie uit, maar ook verfijning en rijkdom. Typische kenmerken van dergelijke poses zijn een rechte rug, een zelfverzekerde uitstraling en een ontspannen blik. De handen raken voorwerpen ‘licht’ aan en zijn nooit gespannen.
Modellen in lange jurken laten zich ook goed fotograferen door te putten uit voorbeelden uit de high fashion photography. Hierin wordt vaak gebruik gemaakt van avant-garde styling (zie afb 3). De foto’s zijn bedoeld voor een wat meer gedurfde of experimentele benadering van mode.
Door de lange jurk te gebruiken in surrealistische fotografie zoals in afb 4, kan een magische of dromerige sfeer worden gecreëerd. De jurk wordt, doordat het buiten de normale context wordt getoond, een extra belangrijk onderdeel van het verhaal en versterkt dit. Juist omdat de lange jurk weinig van het lichaam laat zien wordt het model een statige persoonlijkheid met een sterke en doelbewuste uitstraling. Iedereen voelt meteen aan dat als de lange jurk zou worden vervangen door andere kleding, de foto in elkaar zakt als een slappe pudding. De lange jurk wordt hierdoor het belangrijkste element dat de foto maakt.
Doordat een lange witte jurk vaak als bruidsjapon wordt gebruikt is het zien van een witte jurk vaak al genoeg om de associatie met een huwelijk op te roepen (zie afb 5). En al bruist het van tradities rondom deze plechtigheid en bruidsfotografie in het bijzonder, we kunnen veel elementen van de eerder genoemde stijlen van fotografie hierin terug laten komen. De bruid kan hierdoor tegelijkertijd zelfverzekerd, elegant en toch ook modern en zelfs gedurfd worden neergezet.
Slotwoord
Het fotograferen van modellen in lange jurken heeft iets magisch omdat lange jurken elegantie, beweging en drama uitstralen. De foto's gemaakt van modellen in lange jurken worden hierdoor snel sprookjesachtig en kunnen een schilderachtig gevoel opwekken. Het fotograferen van lange jurken is daarnaast ook uitdagend omdat het vereist dat de fotograaf experimenteert met licht om de textuur van de stof goed tot zijn recht te laten komen.
Naast dit alles kunnen lange jurken helpen een verhaal te vertellen. Ze komen snel mysterieus, edel of romantisch over en kunnen zelf een gevoel van avant-garde oproepen. Dit alles vanzelfsprekend afhankelijk van de uitstraling van het model en de setting waarin de foto wordt gemaakt. Lange jurken dagen in ieder geval uit tot een creatief spel met compositie. Juist omdat ze snel lijnen en geometrische vormen in een beeld kunnen versterken.