Technisch gesproken is het maken van een bodyscape niet zo moeilijk, lees maar eens dit artikel. Maar toch blijft het maken van een fraaie bodyscape foto een hele kunst. Soms kunnen kleine figuurtjes daarbij helpen!
Bodyscape
Dat bodyscape fotografie zeer gewaardeerd wordt, moge onder andere blijken uit de vele reproducties die hiervan als warme broodjes over de toonbank gaan. Bij deze vorm van fotografie gaat het er vooral om de juiste compositie te kiezen en een goede keuze voor het licht te maken.
Het prettige is dat in feite ieder model (lichaam) hiervoor geschikt is en dat de foto’s technisch gesproken relatief eenvoudig te maken zijn. Het gaat er vooral om of intrigerende landschappen gevonden kunnen worden. Ieder lichaam heeft die wel in zich, net zoals uit een blok hout allerlei soorten beeldjes gesneden kunnen worden. Maar niet iedereen kan ze vinden. En dat is nu net de kunst!
Props voor betekenis
Vaak wordt voor een bodyscape foto met behulp van een low key belichting een deel van het lichaam op abstracte wijze gefotografeerd. Het gebeurt regelmatig dat je daardoor goed moet kijken voordat je door hebt waar je nu eigenlijk naar kijkt. Op het eerste gezicht hebben de foto’s wel iets weg van een verlaten landschap.
Het is natuurlijk mogelijk om in dit soort foto’s props te verwerken. Deze kunnen de suggestie van het landschap verder versterken. Een prop (rekwisiet) wordt immers gebruikt om aan het hoofdonderwerp van een foto (hier het lichaam als landschap) beter betekenis te kunnen geven. Ze helpen dus het ‘verhaal’ van de foto te vertellen.
Als we bodyscape heel letterlijk nemen, dan vormt de foto van het lichaam de suggestie van een stuk landschap. Props kunnen dit landschap aan de kijker uitleggen. Ze kunnen bijvoorbeeld vertellen hoe groot het landschap is. Plaats een speelgoed autootje op de heup, en het lijkt alsof iemand over een berg rijdt.
Props kunnen ook betekenis geven aan deel-elementen die zichtbaar zijn. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van de navel in het landschap. Een navel gevuld met water zal snel een meertje suggereren. Zeker wanneer we naast de navel een paar kleine palmboompjes hebben geplaatst. Hup, daar is een oase!
Omdat veel bodyscapes close-up opnames zijn, heb je kleine attributen nodig om de suggestie van een groot landschap op te kunnen roepen. Maar veel is daar niet voor nodig. Al met een paar kleine plastic speelgoed boerderijdieren kunnen we weilanden in heuvels suggereren.
Deze shoot
Een van onze amateur fotomodellen had aangegeven het leuk te vinden om eens iets met de miniatuurpoppetjes te doen die ze in de props opslagruimte was tegengekomen. Deze poppetjes bevinden zich in een grote doos waarin zich allerlei restanten bevinden van de treinbaan die ik als kleine jongen met veel plezier op mijn kamertje had opgebouwd. Ik had niet alleen een trein die over rails reed, ik had een elektrisch trammetje, huisjes met lampjes er in, bergen en tunnels, wegen en auto’s. Ik heb hier heel veel uren mee gespeeld. Toch heeft deze shoot niet met haar plaatsgevonden, misschien gebeurt dat nog. Een ander was haar namelijk voor. Dat laat maar weer eens zien dat veel mensen dit soort ‘geknutsel’ wel leuk vinden.
Het dorpje dat ik als kind gecreëerd had, stond vol met kleine figuren die door mij met de hand beschilderd waren. Op de bergen stonden bomen, er waren straatlantaarns en ga zo maar door. Prima materiaal om een landschap mee te kunnen maken. Het lichaam van het model zouden we gebruiken als basis, en delen van de inhoud van de treindoos zouden de rest moeten doen.
De compositie
Om een dergelijke foto te maken heb je een goed idee nodig. In praktijk betekende dit dat we de doos met speelgoed leegden en keken of er iets in zat waar we wat mee konden en wilden doen.
Zodra we iets gevonden hadden, gingen we nadenken over het gebied op het lichaam waar we de gevonden zaken zouden kunnen plaatsen en onder welke hoek we daar dan het beste naar zouden kunnen gaan kijken. Daarbij vonden wij het slim om meteen al na te denken over het licht en daar soms zelfs eerst mee te experimenteren voordat we verder gingen. Als de scene eenmaal zou zijn opgebouwd, zo hadden wij ons bedacht, wilden we daar vast niet veel tijd meer aan besteden.
Begin eenvoudig
Om te kunnen experimenteren begonnen we eenvoudig. Met een prins te paard en een veelkoppige draak die ooit het speelgoed waren van een van mijn zoons, maakten we ons eerste tafereel (zie afb 1). Geen foto zonder verhaal en hierbij hadden we ons dan ook bedacht dat de draak zijn gouden eieren (de navelpiercing) moest beschermen tegen de aanstormende prins. Het lichaam moest net zo'n betekenis hebben in de foto als de figuren zelf.
We leerden hier een paar dingen van. Sommige dingen wisten we al: het belang van waar het licht vandaan komt, het perspectief en de kadrering. Maar ook hoe instabiel deze figuren op een ademende buik staan en hoe snel en diep de huid indrukt door het gewicht van de figuurtjes. En er was er nog meer...
De opbouw
Om de scene op te bouwen, begin je het beste met het aannemen van de pose van het fotomodel en het instellen van het licht. Besef dat het maken van het landschap vooral een beproeving voor het model is. Ze moet hiervoor soms lang dezelfde pose aanhouden en dat is niet iedereen gegeven. Daarbij kan het nodig zijn om heel voorzichtig te ademen en zich zo weinig mogelijk te bewegen. Bedenk daarom goed waar je aan begint en gebruik bij voorkeur eenvoudig aan te nemen en goed vol te houden poses.
Dan komt er een lastig vraagstuk dat opgelost moet worden. Want hoe zorg je ervoor dat de props goed blijven staan? Een klein poppetje valt snel om en soms moet je daarom wat lijm gebruiken. Lijm dat achteraf natuurlijk gemakkelijk en pijnloos van de huid te verwijderen is. Met grote attributen heb je dit probleem minder, die blijven vaak wel staan, maar leveren snel 'huiddeuken' op.
In een aantal gevallen kan het lichaam van het model dienst doen om props op hun plaats te houden. Bij onze voorbeeldfoto's voor dit artikel hebben we uitsluitend deze techniek gebruikt. Boompjes kunnen tussen lichaamsdelen zoals vingers worden ingeklemd. Een vuist kan als rots dienst doen waarop iets is gebouwd. Kortom, gebruik het lichaam niet alleen als landschap, maar ook als 'derde hand'.
Foto maken
Dan, wanneer de scene is opgebouwd, wordt het tijd om de foto te maken. Meestal gaat dat niet in een keer goed. Het licht moet mogelijk worden bijgesteld of de scene moet toch nog iets anders worden ingericht of vanuit een andere hoek worden gefotografeerd. We zien in afb 2 en 3 bijvoorbeeld dezelfde scene waarbij we experimenteren met het perspectief. De foto’s zien er hierdoor compleet anders uit.
Afb 4 maakt gebruik van een groot deel van het bovenlichaam om een landschap mee te maken. Met min of meer dezelfde props is afb 5 gemaakt. Ons model kreeg als idee haar borsten te gebruiken als heuvels waarover de brug zou zijn gespannen (zie afb 6). Al snel kregen we daarbij door dat het fotograferen vanaf de andere kant mogelijk meer diepte in de foto zou kunnen aanbrengen (zie afb 7) en overtuigender zou kunnen werken (zie afb 8).
Door te spelen met scherptediepte en het perspectief konden we met heel weinig props al een verhaaltje vertellen. In afb 9 is dat te zien. De indiaan kon niet blijven staan en werd daarom door het model in haar hand vastgehouden. Het konijn had ook veel moeite om overeind te blijven staan. Dit betekende heel stil blijven liggen en heel voorzichtig ademen. Misschien is dit wel de charme van dit soort fotografie: prutsen totdat het gewenste resultaat wordt bereikt.
De combinatie geduld en niet opgeven is hier dus het devies. Dit is nu typisch zo’n fotografiestijl waarbij de weg erheen als minstens zo leuk beschouwd moet worden als het resultaat!