Lichttent gebruiken

Wat is een lichttent?

Een lichttent (ook photo cube of light cube genoemd) is meestal niet veel meer dan een kubus van textiel waar een zijkant van open is gehouden. Er bestaan witte en zwarte lichttenten. De zwarte exemplaren zijn voornamelijk bedoeld om spiegelende producten mee te kunnen fotograferen.

In de lichttent kun je een mini backdrop (achtergrond) bevestigen. Vanzelfsprekend zijn die in verschillende kleuren verkrijgbaar, of eenvoudig zelf te maken. Waarschijnlijk zul je de witte en zwarte backdrops in praktijk het meeste gebruiken. Het is wel verstandig de backdrop te strijken voor gebruik omdat de kleinste vouw of kreuk later kan zorgen voor onnodig Photoshop werk.

Op afbeelding 1 (de foto met de klok) zie je hoe gewerkt is met een witte backdrop. De schaduwen op de grond voor de klok hebben we gemaakt door voorwerpen te plaatsen voor de lichtbronnen die we buiten het zicht van de lens hebben gehouden. Hierdoor wordt het geheel wat minder vlak. Je ziet ook dat we gekozen hebben voor een lichte onderbelichting van de backdrop waardoor deze lichtgrijs geworden is. Dit contrasteert net genoeg met het wit van de klok om het verschil goed te kunnen laten zien.

Op afbeelding 2 zie je welk effect een witte en zwarte achtergrond (backdrop) hebben op het fotograferen van glaswerk.

Niet zelden heeft een lichttent een opstaande rand zodat hij zijn stevigheid kan behouden. Nadeel hiervan is dat kleine voorwerpen alleen een beetje vanaf boven gefotografeerd kunnen worden omdat deze rand er voor zit. Bij dergelijke objecten kan het daarom slim zijn om onder de backdrop iets te leggen zodat de bodem waar het object op komt te staan, wat hoger komt te liggen.

De belichting

Een lichttent kan zowel met flitsers als met daglichtlampen worden gebruikt. Beide typen lichtbronnen hebben hun eigen voor- en nadelen. De belangrijkste voordelen van deze lichtbronnen voor het fotograferen met een lichttent zijn dan flitsers meer licht afgeven en dat daglichtlampen je in staat stellen om al voor het nemen van de foto goed te kunnen zien welk effect het licht op bijvoorbeeld de schaduwen heeft.

Op afbeelding 3 zie je hoe wij twee daglichtlampen aan de zijkant van een lichttent hebben geplaatst. Let wel op wanneer je lampen gebruikt die warm worden. Het dunne textiel zou zo maar vlam kunnen vatten!

In de meeste gevallen zul je met twee lichtbronnen willen werken maar je kunt ook zeker fraaie resultaten met slechts een lichtbron bereiken omdat het licht prachtig door de kubus wordt geleid. Je stelt de lichtbronnen overigens buiten de lichttent op, vaak aan de zijkanten en een beetje naar achteren gericht zodat de voorkant van het te fotograferen object beter belicht wordt. Het licht dat op de buitenkant van de lichttent valt, wordt door het witte textiel prachtig diffuus gemaakt en heel gelijkelijk verdeeld door de kubus heen. Plaats dus geen flitsers of lampen in de lichttent!

Voor sommige opnames wordt een lichtbron achter, onder of boven de lichttent geplaatst. Je moet daarbij denken aan bijvoorbeeld bijzondere opnames van glaswerk of voedsel. Je kunt natuurlijk ook gels gebruiken wanneer je flitsers gebruikt. Zoals dat voor zoveel dingen binnen de fotografie geldt, telt ook hier dat je veel moet experimenteren om het meest gewenste resultaat te bereiken. Leg de lat hoog en wees niet te snel tevreden!

Zie afbeelding 4 om te ervaren hoe groot het effect is van de verschillende posities van de lichtbronnen. Bij A waren de lichtbronnen aan de zijkant geplaatst. Bij B diagonaal en bij C beide gericht op de twee achterste hoeken van de lichttent.

Reflectie

De achilleshiel van een lichttent is dat een zijkant weggehaald moet zijn om het object in de lichttent te kunnen fotograferen. Dit betekent dat op het object, wanneer het een zekere mate van reflectie kent, dus alles reflecteert wat door deze opening naar binnen komt. In wat minder zorgvuldig genomen productfoto’s zie je daarom, als je goed kijkt, soms de camera, en af en toe zelfs de fotograaf, in de reflectie terug.

Je kunt deze reflectie grotendeels teniet doen doordat bij een lichttent een voorzetdoek wordt geleverd. Een dergelijk voorzetdoek kan aan de lichttent worden bevestigd en daarmee wordt de openstaande zijkant afgesloten. In dit doek bevindt zich een split waar de lens van de camera doorheen gestoken kan worden. Deze voorzetdoek is nodig wanneer reflectie optreedt, maar kan in de andere gevallen natuurlijk geen kwaad. Het helpt bijvoorbeeld om het licht nog beter te verspreiden binnen de lichttent en daar waar mogelijk kun je het dus beter gebruiken.

De foto van afbeelding 5 is genomen zonder dat de voorzetdoek is bevestigd. Ogenschijnlijk niets mis mee, maar de oplettende kijker ziet in de reflectie van de shaker een grote zware poortgelijkende vlek. Wat je daar ziet is de opening van de lichttent! Had hier een voorzetdoek voor gehangen, dan hadden we daar veel minder van gezien.

De eerlijkheid gebied hier wel om te vertellen dat deze shaker heel sterk spiegelt. Deze opname had daardoor veel beter genomen kunnen worden met behulp van een zwarte lichttent. Zelfs met een voorzetdoek hadden we waarschijnlijk nog teveel zaken kunnen zien in de reflectie, zoals de voorkant van de lens en de naden van de doek.

Op afbeelding 6 zie je een dergelijke voorzetdoek bevestigd. De lens is daarbij nog niet door de split gestoken.

Andere zaken

Op afbeelding 7 zie je een vervormde reflectie van de glazen op de voorgrond. Dit is niet met Photoshop gedaan maar zo gefotografeerd. Om dit te kunnen maken hebben we een transparant stuk plexiglas onder de glazen gelegd. Wanneer je dit doet moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat het plexiglas goed schoon is. De vervorming komt omdat we het plexiglas een beetje hebben gebogen. De werking in de backdrop en onder het plexiglas ontstaat omdat we de witte doek opzettelijk niet geheel strak hadden getrokken.

Op afbeelding 8 kun je goed zien hoe diffuus het licht in een lichttent wordt en in welke mate het daarbinnen verspreid wordt. Voor het maken van deze foto van een oude fietsketting werd maar een lichtbron gebruikt die zich links van de lichttent bevond. De schaduwwerking tussen de schakels zorgt voor een aangename dieptewerking. Zouden twee lichtbronnen gebruikt zijn, dan viel dat grotendeels weg en daardoor zou de foto een stuk saaier zijn geworden.

Op afbeelding 9 zien we het gebruik een enkele lichtbron nog eens voor een andere toepassing terug. De twee samen gefotografeerde stempels hebben ieder een andere kleur. Daardoor zien we bij A (waarbij twee lichtbronnen zijn gebruikt) dat de rechter stempel te donker is geworden. Dit komt omdat we de linker stempel natuurlijk ook goed wilde belichten. Bij B is dit opgelost door alleen een lichtbron aan de rechterkant van de lichttent te plaatsen. Het licht verspreidde zich zo fraai binnen de lichttent dat ook de linker stempel goed genoeg belicht werd, maar wel iets minder licht kreeg dan de rechter stempel.

Wat moet je niet willen?

Een lichttent is geschikt voor met name kleinere 3D objecten. Omdat de grootte van de lichttent bepaalt wat je ermee kunt fotograferen zijn de kleine lichttenten zowat alleen te gebruiken voor sieraden of bijvoorbeeld dinky toys. Als je meer zou willen kunnen fotograferen dan dergelijke kleine objecten, dan is een lichttent met een ribbe van 75 CM in praktijk toch al snel een must. Vlakke zaken, zoals schilderijen, kun je beter niet fotograferen in een lichttent. Gebruik daar liever schuin geplaatste softboxen voor.

 

 

Afb 1: Een witte backdrop, licht onderbelicht
Afb 2: Het verschil tussen een witte en een zwarte backdrop
Afb 3: De lichtbronnen worden aan de zijkant geplaatst
Afb 4: De positie van de lampen maakt een enorm verschil
Afb 5: Ongewenste reflectie doordat geen voorzetdoek is gebruikt
Afb 6: Een voorzetdoek met een split waar het objectief door gestoken kan worden
Afb 7: Reflectie door een transparante kunststof te gebruiken
Afb 8: Subtiele schaduwen veroorzaakt door het gebruik van een enkele lichtbron
Afb 9: Fraaie verschillen in lichtintensiteit