Klein maar fijn

 “Wie het kleine niet eert, is het grote niet weert”, zegt het Nederlandse spreekwoord. Maar dan moet je in het kleine, het grote wel zien. De hier beschreven compositie tip leert je kijken vanuit een ander perspectief.

Het doel van een fotografie compositie is om de aandacht ergens op te vestigen. Vaak dan wel op zo’n manier dat het prettig is om naar te kijken, maar dat hoeft natuurlijk niet altijd het geval te zijn. Afschrikwekkende beelden kunnen immers ook heel goed fotomateriaal zijn. Maar je kunt ook de aandacht op iets vestigen door iets juist niet te laten zien. Deze ogenschijnlijke tegenstelling illustreert zich het best met een aantal voorbeelden.

Wat voorbeelden

Stel, je kijkt naar een foto van een gang. De voordeur staat open en er liggen kledingstukken op de grond. Deze scene vertelt een verhaal. We kunnen ons voorstellen wat er in het huis gebeurt, met hoeveel haast de mensen naar binnen zijn gegaan, zich van hun jas en handschoenen hebben ontdaan, hun muts en das hebben neergesmeten. Aan de kleding zien we dat ze doorweekt zijn door de sneeuw en we kunnen ons voorstellen dat ze nu binnen zitten, rond een kachel, met een warme kop chocolademelk in hun hand.

Op een andere foto zien we een zoutvaatje staan. Op de achtergrond is iemand vaag zichtbaar, maar zo onscherp dat we haar niet goed kunnen zien. Dat is ook niet nodig, want we proeven de gezellige sfeer, we voelen aan dat er meerdere mensen samen aan die tafel zitten en dat ze samen plezier hebben, zelfs dat ze gelukkig zijn. Toch zien we alleen het zoutvaatje scherp in beeld.

In de straten van veel stadjes zijn stadswapens verwerkt zoals in de parfumstad Grasse. Het is niet nodig om een luchtfoto van Grasse te maken om de typische Franse sfeer te kunnen proeven. We hoeven niet alles te zien om inzicht te krijgen hoe het daar is, hoe het zou voelen om daar rond te lopen. We maken gewoon een foto van het stadswapen verwerkt in de weg met op de achtergrond onscherp de rest van de straat en de toeristen die daar in lopen.

Het idee

Het idee achter dit soort composities is dat je iets vindt dat in zijn ‘kleinheid’ het geheel representeert. Verwar dit dus niet met iets als macrofotografie waarbij het er om gaat een opname te maken waarbij de vergroting minimaal gelijk is aan één. Bij macrofotografie laat je een ‘vergroting’ zien van iets kleins, maar bij de hier beschreven compositie laat je een onderdeel zien dat een groter geheel representeert.

Door objecten te kiezen die snel worden geassocieerd met de beelden die je graag zou willen opwekken, maak je het jezelf daarbij gemakkelijk. Een grendel op een houten deur is genoeg om mensen een beeld te laten vormen van het gehele huis. Aan een balletschoentje herkennen we de zware training, aan een mat de dojo.

Ook mensen kunnen op deze manier gefotografeerd worden. Hoewel de neiging misschien bestaat om “alles” op de foto te zetten, is het soms heel fraai dat juist niet te doen. In het artikel “Minder is meer”  lees je hier meer over.

De foto’s hiernaast

De foto’s hiernaast geven een impressie van de werking van deze compositie tip. Bij iedere foto zal opvallen dat het in wezen niet gaat om wat er gefotografeerd werd, maar om welk beeld, welke sfeer of welke herinnering het bij de kijker opwekt.