Rechte Muren

Als je een foto hebt gemaakt van een gebouw waar je dichtbij stond, is het je ongetwijfeld opgevallen: het beeld klopt niet, de muren staan scheef. Wat is er aan de hand en hoe kun je dat oplossen?

Perspectief

Dat wat dichterbij ons is, lijkt groter te zijn, wat verder weg, kleiner. Als iets maar ver genoeg weg is, wordt het uiteindelijk een punt die op zijn beurt weer zo klein wordt dat het verdwijnt voor het zicht.

Voor onze hersenen is dit gesneden koek. Getraind als ze zijn in het herkennen van onderlinge verhoudingen, kleuren en lichtsterkten, weten ze precies wat waar staat en hoe ver dat weg is. Maar voor camera’s is dat wel wat anders!

In feite moeten we in dit artikel spreken over lijnperspectief omdat we het over fotografie hebben en daarmee spreken over perspectief in het platte vlak. Bij lijnperspectief gaat het om de verhoudingen tussen de verschillende objecten zoals die te zien zijn vanuit de kijker. Als deze verhoudingen voor ons idee kloppen, dan wekt een afbeelding, al is hij in werkelijkheid plat, de suggestie van diepte op.

Maar soms zijn deze verhoudingen in min of meerdere mate zoek geraakt in opnames. Het objectief is immers geen oog en de sensor kent geen intelligentie. Wij interpreteren beelden en stellen ze in onze hersenen bij, camera’s doen dat niet.

Perspectivische vertekening

Een eigenschap van objectieven is dat ze beschikken over een zogenaamde perspectivische vertekening die, afhankelijk van de brandpuntafstand van de lens, sterker of minder sterk zal zijn. Een groothoeklens beschikt over een kleine brandpuntafstand waardoor de perspectivische vertekening van dit soort objectieven relatief groot is. Dat merk je vooral wanneer je met een groothoeklens iets van heel dichtbij fotografeert. Fotografeer je daarmee bijvoorbeeld een gezicht, dan lijkt de neus (die zich dichter bij het objectief bevindt) in verhouding veel groter dan de oren, die daar verder van verwijderd zijn.

Wanneer een object zich maar ver genoeg van het objectief bevindt, valt de sterke perspectivische vertekening van een lens minder op, al is die nog zo sterk. In verhouding bevinden zich de verschillende onderdelen namelijk niet veel verder van het objectief vandaan.

Maar als we relatief dichtbij een gebouw staan op straat en we kijken omhoog, dan zal de eerste verdieping zich veel dichterbij ons bevinden dan de vijfentwintigste verdieping. En omdat het beeld ook nog eens niet door de hersenen wordt bijgesteld, lijkt het daarom, als je naar een dergelijke foto kijkt, alsof de eerste verdieping veel breder is dan de bovenste verdiepingen en alsof de muren naar elkaar toe scheef staan.

Photoshop biedt soelaas

Om dit tegen te gaan kan het handig zijn het onderdeel binnen Camera Raw hiervoor te gebruiken. Dit is ook achteraf nog toegankelijk via Filter, Camera Raw Filter. Klik binnen dit filter op de Transform Tool in de toolbar en druk dan op het verschenen tabblad op A (Auto). Je ziet dan dat Photoshop de foto hiermee zelf in het juiste perspectief probeert te plaatsen.

Afb 1 bestaat uit een voor (A) en een na (B) afbeelding die op die manier is aangepast. Kijk goed en je ziet de verschillen die 1B beter maken dan 1A. Super handig natuurlijk, maar je hebt weinig invloed op hoe Photoshop dit doet en soms wil je misschien toch wat meer invloed op dit proces kunnen uitoefenen.

Met de hand

Met Photoshop kunnen we dit probleem ook handmatig oplossen. Het is handig om daar hulplijnen bij te gebruiken zodat we niet hoeven te gissen naar de juiste verhoudingen.

Laten we eens kijken naar afb 2 waarop de voorkant van het British Museum in Londen staat afgebeeld. We zien dat de foto een beetje schuin is genomen en dat er sprake is van een niet juist perspectief. De pijlers lijken naar binnen te lopen.

We gaan eerst de foto recht plaatsen zodat goed te zien is wat er aan de hand is. Hiertoe schakelen we via View, New Guide, Vertical een guide in en plaatsen die in het midden van de afbeelding zoals in afb 3 te zien is.

Nu draaien we met Edit, Transform, Rotate de foto zo dat de “antenne” op het dak van het museum recht op de guid komt te liggen. Hiermee hebben we de foto recht gezet. Daarna schakelen we de guide via View, Clear Guides weer uit. In afb 4 zie je dat de foto behoorlijk gedraaid moest worden om hem ‘recht’ te krijgen.

Waarom viel dat nu niet zo op in afb 2? Dat komt omdat onze hersenen het beeld herkennen en dat al voor ons deden. Daarom vonden we afb 2 best acceptabel. Maar nu we hem gedraaid hebben, kunnen we goed zien hoe “onacceptabel” schuin de foto eigenlijk genomen was.

We schakelen opnieuw twee verticale guides in en plaatsen deze op twee pijlers (zie afb 5). Opnieuw valt op hoe ‘krom’ de foto eigenlijk is. De pijlers, die evenwijdig zouden moeten lopen aan de guides, laten zien hoe de perspectivische vertekening zijn effect op de opname heeft gekregen.

We kiezen nu in het menu voor de optie Edit, Transform, Perspective en door de verschenen hoekpunten van de foto naar buiten te trekken, kunnen we het perspectief van de foto wijzigen totdat het beter klopt. In afb 6 zie je daarvan het resultaat.

De laatste stap is nu natuurlijk nog het uitschakelen van de guides en het bijwerken van de foto (zie afb 7) door de lege plekken bijvoorbeeld met Edit, Content-Aware Fill weg te werken.

Andere hulpmiddelen

Photoshop kent meer mogelijkheden om dit soort foto’s bij te stellen. Je zou bijvoorbeeld met een grid (View, Show, Grid) kunnen werken, maar zelf vind ik voor dit soort toepassingen guides een stuk flexibeler.

En nog een tip

Als mensen “schuin” worden gefotografeerd, ontstaat hetzelfde effect als bij gebouwen. Kijk maar eens naar afb 8A. Deze foto is schuin naar beneden genomen, niet ver van de mensen op de foto vandaan. Hierdoor lijken de enkels van het meisje dunner te zijn en de bovenbenen en heupen juist dikker. Niet zo flatteus dus. Maar met de techniek zoals in dit artikel beschreven, is dat snel opgelost. In afb 8B zien we hoe ze er in het echt uit zag.

Afb 1: Photoshop kan het zelf automatisch bijstellen
Afb 2: Het British Museum, schuin en met vreemd perspectief
Afb 3: Werk met Guides als richtlijn
Afb 4: De foto wordt 'recht' gezet
Afb 5: Guids laten zien hoe 'krom' de foto is
Afb 6: Met 'Perspective' wordt het beeld bijgesteld
Afb 7: Werk de foto bij
Afb 8: Ook bij mensen treedt dit effect natuurlijk op