Een eenvoudige studiosetting kan met Photoshop veranderen in een overtuigende omgeving. In dit artikel kijken we hoe een spontane studiofoto wordt omgebouwd tot een geloofwaardige boudoirscène.

De hotelkamer

Ik had twee foto's gemaakt die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hadden, maar uiteindelijk verrassend goed bleken samen te gaan. De eerste opname, inmiddels al enkele jaren oud, toont een bed in een hotelkamer (zie afb. 1).

Het bed ligt er niet bepaald opgemaakt bij. Vlak voordat ik vertrok haalde ik mijn koffer ervan af en maakte ik nog snel een foto. Aanvankelijk vooral als geheugensteuntje, zodat ik me later de sfeer van de kamer weer zou kunnen herinneren. Maar er speelde ook een andere gedachte mee: "misschien kan ik hier ooit nog eens iets mee".

Dat overkomt me wel vaker. Regelmatig maak ik foto's waarvan ik vermoed dat ze ooit nog van pas kunnen komen. Zo is in de loop der jaren een omvangrijke bibliotheek met scènes ontstaan die ik misschien ooit nog eens zal gebruiken. Van de meeste foto’s daarbinnen komt het er uiteindelijk niet van, maar voor deze opname liep het anders.

De natekenfoto

Na een shoot vroeg het model dat gefotografeerd staat op afb 2 of we een aantal extra foto’s zoals deze konden maken zodat ze die kon gebruiken als voorbeeld om na te tekenen. Tekenen is helemaal ‘haar ding’ en dus deed ik dat graag. Dit was een van deze foto's. Op afb 7 is te zien wat zij daarmee gemaakt heeft.

Ze had voor deze foto een stuk vitrage om haar schouders geslagen. Er werd niet gelet of dat het wel goed lag. Zelfs de haakjes om dit gordijn mee op te kunnen hangen en de afgewerkte plooien zijn te zien. Dat maakte voor dit doel allemaal niet uit. Als ze aan het tekenen zou zijn geslagen kon ze daar toch wel iets anders van maken zoals een cape of een ander kledingstuk. Het ging er vooral om hoe de stof zou vallen.

Eigenlijk was dit dus een spontane, slecht doordachte snelle foto zonder dat op details werd gelet. Ook de omgeving was niet van belang. Daarom zien we zelfs nog een deel van een softbox en statief op de foto staan.

De combinatie

Maar toen ik deze foto op mijn computer voor haar verkleinde herinnerde ik mij de foto van het bed en bedacht me dat ze beiden toevallig vanuit ongeveer dezelfde hoek geschoten waren. Misschien kon ik ze combineren tot een soort boudoirfoto.

Als je een boudoirfoto maakt moet je als fotograaf een beeld maken waarbij niet alleen alle aandacht naar het model uitgaat, maar het onderwerp moet zich ook in een gepaste omgeving bevinden. Omdat in de modellenfoto was gekozen voor een zwarte achtergrond en een eenvoudige opstelling van softboxen dat leek op het licht in de slaapkamer, viel alles op zijn plaats. En juist omdat het model was gewikkeld in een grote transparante stof, kreeg de foto net dat stukje mysterieuze en kwetsbare uitstraling dat je graag aan boudoirfoto’s wilt meegeven.

Geen AI-achtergrond

Tegenwoordig ligt het misschien voor de hand om een complete achtergrond met generatieve AI te maken. Toch kies ik daar meestal niet voor. Ik wil graag volledige controle houden over de compositie, de lichtval en het perspectief. Mijn foto’s moeten geen toeval zijn, vind ik.

Bovendien wil ik dat een achtergrond altijd precies aansluit bij de houding van het model. Ik begrijp dat ik het mezelf daar niet altijd gemakkelijker mee maak, maar ik vind het eindresultaat vrijwel altijd beter. Daarom kies ik eerder voor een samengestelde afbeelding waarbij verschillende bestaande elementen zorgvuldig met elkaar worden gecombineerd.

Vitrage vrijmaken

De eerste stap om tot mijn boudoirfoto te komen was het vrijstaand maken van het model. Photoshop biedt tegenwoordig zoveel mogelijkheden om je daarbij te ondersteunen dat het merendeel van dit werkje automatisch gedaan kan worden. Maar de kwaliteit van het eindproduct hangt ook hier samen met niet te snel tevreden zijn en de laatste puntjes op de i met de hand uit te willen voeren. Heel handig zijn de automatische selectietools wel, perfect nu eenmaal niet.

Nadat ik het model had vrijgemaakt door van de selectie een masker te maken (en deze selectie voor later gebruik te bewaren), ging ik aan de slag om het masker te gebruiken het model zelf uit de foto te verwijderen. Het doel was om alleen de vitrage over te houden (zie afb 3).

Displacement

Nu ging ik op zoek naar een afbeelding van een stuk textiel dat zou kunnen passen bij de slaapkamerfoto. Deze wilde ik gebruiken om de vitrage aan te passen. Ik vond een vrij te gebruiken PNG-bestand op een van de vele PNG-websites, in dit geval HiClipArt (zie de inset in afb 4).

Er bestaat een interessante techniek om met behulp van Photoshop een afbeelding zoals deze van het stuk textiel te gebruiken om een andere foto mee te kunnen aanpassen. We hebben dit beschreven in onder andere dit artikel.

De beschreven techniek berust op het gebruik van een displacement map (een referentiebestand). Daarmee vervorm je een patroon zodat het de contouren opgeslagen in een referentiebestand volgt. Door daarna zaken als een blending mode en opacity toe te passen, ontstaat een overtuigend en realistisch resultaat. We zien dit terug in afb 4.

Plaatsen we dit uiteindelijk over elkaar, dan krijgen we afb 5. Nu zijn we klaar om het model te plaatsen in onze achtergrond scene.

De opbouw

Het is toch nog wel even een dingetje om het model goed en overtuigend in de nieuwe omgeving te plaatsen. Natuurlijk had ik de selectie bewaard waarmee ik haar als geheel had vrijgemaakt uit de achtergrond. Dus tot zover klinkt het eenvoudig, maar juist in het plaatsen zit het meeste werk. De hoogte van het bed, de grootte ten opzichte van de omgeving, de positie van het lichaam en de richting van het licht moeten allemaal kloppen. Wanneer één van die onderdelen niet overtuigend is, voelt de hele compositie direct onnatuurlijk aan.

De kleur van de transparante stof had ik daarom al aangepast. De oorspronkelijke witte stof trok natuurlijk teveel aandacht en sloot minder goed aan bij de warme kleuren van de slaapkamer. Door de stof een roodbruine tint te geven ontstond nu eenmaal meer samenhang tussen model en omgeving. Die kleur had ik afgekeken van de foto van de slaapkamer.

Licht en kleur

Een overtuigende fotomontage valt of staat met de belichting. De schaduwen en hooglichten van het model moeten overeenkomen met het licht in de achtergrond.

Daarom heb ik de kleurtemperatuur van het model aangepast aan de warme tinten van de kamer. Ook het contrast en de helderheid zijn lokaal gecorrigeerd zodat het model niet los lijkt te staan van de achtergrond.

Pas nadat al deze correcties waren uitgevoerd, begon de afbeelding als één geheel aan te voelen. Het is soms een goed idee het werk op te slaan en er een volgende dag nog eens naar te kijken. Voelt het nog steeds natuurlijk aan? Dan zal het wel oké zijn.

Details maken het

Bij een compositie als deze zijn het juist de kleine details die bepalen of een kijker de montage accepteert. Denk aan de schaduw onder het model, de plaats waar de stof het bed raakt, de kleurreflecties van de omgeving, het contrast tussen voorgrond en achtergrond en de scherptediepte.

Juist aan deze onderdelen besteed ik meestal de meeste tijd tijdens de nabewerking. Voor mij is dat dan ook één van de sterke punten van Photoshop. Niet om een foto compleet te veranderen, maar om een idee verder uit te werken wanneer de oorspronkelijke opname daar om vraagt.

Vertrouwen

Het uiteindelijke beeld vertelt natuurlijk een heel ander verhaal dan de oorspronkelijke studiofoto. Ook wordt de foto gebruikt voor een ander doel als waar het voor gemaakt is. Ondanks dat de basis volledig hetzelfde is gebleven, zorgt de nieuwe omgeving en de aanpassingen voor een andere sfeer. Dat verandert ook de interpretatie van de foto.

Daarom heb ik het model gevraagd of zij het wel goed vond dat ik haar foto voor dit artikel zou gebruiken. Ongeacht of een model een quitclaim heeft ondertekend, vind ik dat altijd de juiste manier van werken.

Wederzijds vertrouwen ontstaat immers niet door wat je zegt of op papier vastlegt, maar door wat je daadwerkelijk doet. Vertrouwen bouw je in de loop van de tijd op door steeds opnieuw te laten zien dat je zorgvuldig en respectvol met iemand omgaat. Juist daarom is vertrouwen ook zo kwetsbaar: het kan in korte tijd worden geschaad wanneer je handelt op een manier die niet past bij de verwachtingen die je hebt gewekt.

Een handtekening onder een overeenkomst geeft juridische duidelijkheid, maar respect voor het model en transparantie over het gebruik van de foto's vormen uiteindelijk de basis voor een duurzame en prettige samenwerking.

Tenslotte

Met afb 6 hebben we een heuse boudoirfoto gekregen. En dat door foto’s te combineren die niets met elkaar te maken hadden. Onze uitgangsfoto’s hadden weinig te maken met de interpretatie die aan afb 6 gegeven zal worden. En juist daarom was nadere overeenstemming tussen fotograaf en model nodig.

Ons model zei, toen ze de uiteindelijke foto onder ogen kreeg dat ze de “rode versie interessant vond”. Zowat net zo’n mysterieuze uitspraak als de uitstraling van het meisje op de foto.