Kerstkaart van stilleven

Kerstkaart van een stilleven

Al eerder lieten wij zien hoe je zelf een kerstkaart kon maken door een fotomodel in kerstoutfit te fotograferen en van het bokeh effect gebruik te maken.

In dit artikel gaan we er van uit dat je niet werkt met een fotomodel, maar een stilleven gaat gebruiken om een kerst- of nieuwjaarskaart te maken. Daarbij zou je niet veel middelen nodig hoeven te hebben en onder tijdsdruk kunnen staan, wat eigenlijk altijd wel het geval is met kerstkaarten. Nou, daar gaan we dan!

Een stilleven

Een stilleven heeft niets met leven te maken. Het gaat immers om een scene waarbij stilstaande objecten worden gefotografeerd. Een goed stilleven kenmerkt zich door de compositie (de keuze van de objecten en de wijze waarop deze objecten worden tentoongespreid) en natuurlijk de belichting van de scene. 

Van oudsher was een stilleven vooral een studieobject. Het was bedoeld om schilders te laten oefenen of om te laten zien hoe goed iemand schilderen kon. Vaak ging het daarbij om bloemstukken omdat die voldoende mogelijkheden boden om goed te kunnen oefenen met kleuren en structuren.

In praktijk bleek echter dat een aantal van de geschilderde stillevens werden beschouwd als ware kunstwerken en ook heden ten dage kunnen deze werken daarom nog veel geld opleveren.

In een groot aantal stillevens worden symbolen weergegeven waardoor het stilleven meer betekenis krijgt. Zo zie je in veel stillevens bijvoorbeeld een schedel, een zandloper of een deels opgebrande kaars opgenomen. Dit moet ons niet laten vergeten dat we sterfelijk zijn en met dat beeld zouden moeten leven. Dikke boeken staan vol wijsheid, maar wat heb je daar uiteindelijk aan? Dat lijken de boeken te zeggen op schilderijen waarbij ze lijken om te vallen. En een rode roos kan verwijzen naar Maria, net als een rozenkrans.

Veel van deze symboliek kennen we niet meer en een willekeurige museumbezoeker zal in een stilleven dan waarschijnlijk ook niet veel meer zien dan een kunstig geschilderde gedekte tafel of een fraai keukentafereel.

Een kerststilleven

Om een stilleven voor een kerstkaart te maken, kunnen we gebruik maken van elementen die we heden ten dagen wel een breed gedragen zekere symbolische waarde kunnen toeschrijven. Deze elementen kunnen ook een groot deel van de sfeer van de foto bepalen.

Hulsbladeren zijn daar een goed voorbeeld van. Voor de meeste Europese mensen geldt dat met het zien van een hulsblad de associatie met Kerstmis wordt opgeroepen. De hulstak was al lang voor het christendom een belangrijk symbool. Omdat het blad het hele jaar blijft zitten en groen blijft, werd het gebruikt om de vruchtbaarheid aan te geven. De stekels werden als symbool voor de mannelijkheid beschouwd. Maar het christendom heeft veel van de feesten en symbolen overgenomen en naar eigen inzichten omgevormd. Hierdoor werd de hulstak een symbool voor de doornenkroon van Jezus, en dus voor zijn leiden. De rode bessen van de hulstak leken op bloed, dat versterkte dat beeld nog eens extra.

Dan is er natuurlijk nog de kerstster die als symbool wordt gebruikt voor de ster van Bethlehem en de kerstbal die moet laten denken aan de schittering van de sterren in de nacht dat Jezus geboren zou moeten zijn of aan ijspegels waarin het maanlicht reflecteert. De kerstman, of alleen zijn muts al, roept ook veel associaties op.

Hoe het ook zij: willen we een traditioneel stilleven maken voor de kerst, dan kunnen we gebruikmaken van de archetypes en symbolen die daarvoor bestaan zoals kersttakjes, kerstballen, engeltjes en sterretjes.

Ook verbinden mensen kleuren aan bepaalde festiviteiten. Bij een traditionele kerst hoort groen, rood en wit, maar ook goud en zilver. Al deze dingen weten we natuurlijk, maar voor het maken van een kerststilleven moeten we dit niet onbewust ergens in het achterhoofd laten zweven, maar actief naar voren halen.

Deze kerstkaart

In ons voorbeeld gaan we toewerken naar een eenvoudige traditionele maar wel sjieke kerstkaart. Dat hoort nu eenmaal bij het feest. We staan onder tijdsdruk en hebben weinig middelen. We kiezen daarom voor een eenvoudig stilleven. Een kerstbal zou genoeg moeten kunnen zijn.

We pakken daarom uit onze kerstspullen een enkele kerstbal. De kleur maakt ons niet uit omdat we het geheel toch zullen verkleuren. Daarbij vinden we per toeval nog wat reepjes gekleurd papier dat in een kerstboom gehangen kan worden. Prima, dat nemen we ook mee.

We leggen op een tafelblad een stuk plexiglas (dit zorgt straks voor een fraaie reflectie onder de kerstbal) en daar boven op plaatsen we de kerstbal met de reepjes papier. We fotograferen deze eenvoudige compositie. En kregen daardoor afb 1. Niet echt iets om over naar huis te schrijven, laat staan naar huis te sturen, maar we geven niet op!

We maken in Photoshop een kopie van de foto (Ctrl+J) zodat het origineel bewaard blijft. Je weet immers maar nooit. Met de Smudge Tool zorgen we er voor dat de randen goed worden ingevuld. Heel voorzichtig zijn we daarmee niet bezig geweest omdat we weten wat er nog gaat komen. We hebben nu afb 2 gekregen.

We geven nu Ctrl+Shift+U (Desaturate), voegen een Hue/Saturation Adjustment Layer toe en vinken daarin Colorize aan. Daarin zetten we de Hue op 360, de Saturation op 55 en Lightness op 5. Lekker traditioneel rood. Nu hebben we afb 3 gekregen, wat al echt ergens op begint te lijken.

Omdat we tekst willen toevoegen op de kaart, verplaatsen we de afbeelding nog wat naar beneden. Daardoor ontstaat boven aan de afbeelding wel een rand, maar met de Smudge Tool werken we die binnen een paar seconden weg.

Op de afbeelding leggen we nu een afbeelding met bokeh die we als overlay willen gaan gebruiken. We zetten de Blend Mode van die layer hierom op Screen (hierdoor wordt zwart in deze layer transparant) en wijzigen de Opacity naar 50%. 

We brengen op de layer met het bokeh effect een mask aan en schilderen met een zwarte zachte brush de bokeh daar weg waar we hem niet willen hebben. We hebben nu afb 4 gekregen.

Nu hoeven we er alleen nog wat tekst op te zetten. En ja, wij zijn niet zo van het traditionele, dus een kleine woordgrap leek ons daarom wel op zijn plaats. Zie daarvoor afb 5.

Tot Slot

Het maken van deze kerstkaart kosten ons slechts enkele minuten en het resultaat is daar ook wel een beetje naar. We wilden hiermee echter laten zien hoe eenvoudig en snel je zelf een dergelijke kerstkaart zou kunnen maken van een eigen foto.

Dit werkje hoeft natuurlijk niet afgeraffeld te worden. Wie zijn best doet om echt leuke composities te maken, kan zelf op deze manier fantastische kerstkaarten maken. Je zou er dan ook voor kunnen kiezen om het bokeh niet toe te voegen, maar mee te fotograferen, hetgeen het geheel natuurlijk realistischer maakt.

Maar hoe je het ook doet, wat is er nu leuker om een zelfgemaakte kerstkaart te ontvangen om zo in de goede kerstsfeer te komen? Nou, door hem zelf te maken natuurlijk!

 

 

 

Afb 1: Een matige foto als uitgangspunt
Afb 2: De randen opgevuld met de Smudge Tool
Afb 3: Verkleuren met een Hue/Saturation Adjustment Layer
Afb 4: Een bokeh effect toevoegen
Afb 5: Tekst er op en de kerstkaart is klaar voor gebruik!