De achtergrond toch goed verlicht terwijl je flitst, is dat mogelijk? En zo ja, hoe doe je dat dan? Deze techniek wordt ‘dragging the shutter’ of ‘shutter dragging’ genoemd. Lees hoe dat precies werkt!
Het probleem
Wat gebeurt er wanneer je in het donker buiten en zonder flitser met behulp van een lange sluitertijd een persoon fotografeert tegen een zwak verlichte achtergrond? De foto zal waarschijnlijk onscherp worden en bewegingsstrepen vertonen. Iedere fotograaf heeft dat wel eens ervaren.
Maar als je in dat geval een flitser gebruikt, (zodat je met een veel kortere sluitertijd kunt werken), wordt de omgeving wel weer heel erg donker. En dat is niet altijd even wenselijk. Dus hoe zou je dit dilemma op kunnen lossen?
De oplossing
Gewoon, door deze twee technieken te combineren! Je neemt dus een lange sluitertijd waarbij je de flitser gebruikt. Dat kan goed werken en dat komt omdat het licht van een flitser heel kortstondig is. Dat zullen we even toelichten.
Als je tijdens een lange sluitertijd een flitser afvuurt, dan zal het flitslicht maar een fractie van de gehele sluitertijd aanwezig zijn. Alleen op dat moment is er veel licht en een beetje bewegend onderwerp zoals een doorademend mens zal hierdoor goed zichtbaar, scherp en ‘bevroren’ worden vastgelegd. We krijgen door het flitslicht dus een stilstaand onderwerp te zien.
Maar de resterende sluitertijd laat de sluiter nog een periode openstaan. En het is deze resterende tijd die het omgevingslicht de gelegenheid geeft om de opname te beïnvloeden. Hierdoor kan bijvoorbeeld de omgeving die niet werd voorzien van flitslicht, toch zichtbaar worden op de uiteindelijke opname.
Flitslicht en omgevingslicht
Laten we gaan experimenteren met de shutter dragging techniek. Eerst gaan we ter illustratie een foto zonder flitser maken. Om deze opname te laten slagen hebben we met dit omgevingslicht, dit diafragma en deze ISO-waarde een sluitertijd van 1 seconde nodig. Dit is zo lang dat de foto veel bewegingsstrepen vertoond (zie afb 1), ondanks dat de camera op een statief staat. De uitvergroting van het gezicht in deze foto laat nog eens goed zien hoe onscherp het model geworden is. Het kledingrek dat we achter haar hebben opgesteld is wel scherp omdat het stilstaat. Ondanks dat we dit aan ons model hebben gevraagd, bleek het ondoenlijk te zijn om een minuut helemaal niet te bewegen.
Nu gaan we een foto met flitser maken. Afb 2 laat een foto zien die met een korte sluitertijd (1/200) en een flitser is gemaakt. Het onderwerp staat bevroren op de foto, en de vergroting van het gezicht laat zien hoe scherp de foto geworden is, maar van de omgeving zien we een stuk minder terug.
Om afb 3 te maken, gaan we beide zaken combineren. We kiezen voor een lange sluitertijd van 0,5 seconde maar flitsen ook. We gebruikten hiervoor de zogenaamde standaard ‘front curtain sync’ instelling, wat betekent dat de flitser wordt afgevuurd zodra de sluiter geheel geopend is. Het flitslicht duurt kort (slechts een fractie van een seconde), maar omdat we een lange sluitertijd voor deze opname hadden gekozen kreeg het omgevingslicht de mogelijkheid om de foto te belichten.
En wat zien we? Het model staat er ‘bevroren’ op (zie ook de vergroting van haar gezicht) terwijl de omgeving door het omgevingslicht ook goed zichtbaar is.
Kleurtemperatuur
Voor onze artikelen maken we niet de mooiste foto’s. Ze zijn louter en alleen bedoeld om iets uit te leggen of toe te lichten. Als dit een ‘serieuze’ foto zou zijn geweest, dan hadden we namelijk ook gekeken naar bijvoorbeeld het verschil in kleur van het flitslicht en het omgevingslicht.
Want hoewel de techniek van shutter dragging in een aantal situaties goed werkt, kan het voorkomen dat de kleur van het flitslicht niet overeenkomt met de kleur van het omgevingslicht. Dat kun je oplossen door een gel te gebruiken maar dat vonden we voor dit artikel te ver gaan. Lees hiervoor het artikel over ‘witbalans in detail’ om hier meer over te weten te komen.
Camera bewegen
Nu we het principe van ‘dragging the shutter’ begrijpen, gaan we deze techniek gebruiken om een foto met een leuk effect te maken. We vragen ons model hiervoor opnieuw een stilstaande pose aan te nemen. De camera hebben we nog steeds ingesteld op de langere sluitertijd van 0,5 seconde en maken dus gebruik van een flitser met de ‘front-curtain-sync’ instelling.
We weten al dat het flitslicht kort duurt en dat na het flitslicht de sluiter daarom nog een tijdje open zal staan. Op dat moment kunnen zich bewegingsstrepen ontwikkelen. Maar ons model staat stil. Zodra de flitser is afgevuurd bewegen we echter als fotograaf de camera!
Het effect
Het zal nu duidelijk zijn waarom we ons model gevraagd hebben reflecterende kleding aan te trekken. Het effect van het bewegen van de camera tijdens Shutter Dragging toont zich namelijk het beste wanneer zich lichtpuntjes in de opname bevinden (zie afb 4).
Hoe meer licht wordt terugkaatst, hoe zichtbaarder de bewegingsstrepen zullen zijn die door de beweging van de camera zullen ontstaan. De reflecties in deze kleding veroorzaken puntlichtjes die goed weerkaatsen tijdens de lange sluitertijd en daardoor strepen gaan vormen.
De beweging
Het model staat stil maar de camera beweegt. Hierdoor bepaalt de fotograaf de richting van de strepen (zie ook afb 5). Door de camera met schokjes te bewegen, ontstaan tussendoor min of meer stilstaande ghostafbeeldingen (zie afb 6).
We raden aan om de beweging kort en krachtig te maken. Lange sluitertijden of hele snelle bewegingen leiden tot een zekere mate van ‘chaos’ (zie afb 7).
Niet rear curtain sync?
Onze voorbeelden zijn met de ‘front curtain sync’ instelling gemaakt. We lieten hiermee eerst de flitser afvuren om vervolgens het omgevingslicht te kunnen ‘vangen’. Er is zeker wat voor te zeggen om te kiezen voor het laten flitsen aan het einde van de sluitertijd. Dat doe je door te kiezen voor de instelling ‘rear curtain sync’, dit omdat hiermee op het laatste moment het onderwerp wordt bevroren en dit komt dan scherper over. Een goed advies dus wanneer je de camera niet in de resterende sluitertijd wilt bewegen.
Wil je echter wel dit speelse effect in de foto krijgen, dan wil je de camera natuurlijk het liefst zo stil mogelijk houden wanneer de flitser afgaat om de foto scherp te krijgen. En dat zou betekenen dat je vlak voor het flitsen zou moeten stoppen met het bewegen van de camera omdat dit plaats moet vinden voordat de flitser afgaat. Dat is een ondoenlijke opgave. Het bewegen nadat de flitser is afgegaan is praktisch een stuk handiger, daarom kiezen we hier voor de ‘front curtain sync’ instelling.
Samenvatting
De techniek waarbij een langere sluitertijd na het flitsen wordt gebruikt om omgevingslicht te vangen, wordt ‘Shutter Dragging’ (sluiterslepen) genoemd. Dit kun je het beste doen met de ‘rear curtain sync’ instelling.
Je kunt er echter voor kiezen om tijdens het ‘slepen’ de camera als fotograaf te bewegen. Dan is het beter om te kiezen voor de ‘front curtain sync’ instelling. Deze techniek waarbij de camera door de fotograaf wordt bewogen, kan voor een leuk speels effect zorgen. Heel geschikt bijvoorbeeld om dansende bruiloftsgasten sfeervol vast te kunnen leggen.