Ik kreeg weer bericht voor een nieuwe firmware update. Firmware is te beschouwen als de interne software van de camera. Wat doet dit en zijn hiervoor echt regelmatig deze vaak omslachtig uit te voeren updates voor nodig?
Firmware
Firmware is een beetje te vergelijken met het besturingssysteem van een laptop of een server (eigenlijk nog meer met de BIOS van die machines). Het stuurt de hardware van de camera aan. In de firmware bevinden zich bijvoorbeeld de routines om ruisonderdrukking toe te kunnen passen, foto’s op te slaan of de autofocus te kunnen gebruiken.
Als een camera geen firmware zou hebben zou het een dood stuk elektronica zijn. De firmware van de camera is namelijk te beschouwen als de “hersenen” van de camera die alle hardware aanstuurt. Zonder firmware kan de camera dus niet opstarten of bijvoorbeeld niet communiceren met de lens.
Flashgeheugen
Firmware wordt niet opgeslagen op een geheugenkaart maar in een speciaal intern geheugen dat onderdeel is van de elektronica van de camera. De firmware staat daarmee op heel stabiel geheugen dat permanent op het moederbord van de camera zit. De software op een dergelijke plek blijft ook bewaard zonder stroom, dus als de batterij uit de camera wordt gehaald.
Dit geheugen wordt flash-geheugen genoemd vanwege de manier waarop het wordt gewist. “Binnen een flits”, zo beschreven de uitvinders van Toshiba dit, worden de geheugencellen in een blok in één keer gewist. Voor die tijd moest elk geheugenbyte één voor één gewist worden wat relatief veel tijd kostte.
Het voordeel van het gebruik van flash geheugen is dat het heel snel leesbaar is. De camera kan daardoor snel opstarten. Daarnaast is het duurzaam, het kan heel veel schrijfcycli aan en het blijft dus bestaan als de stroom wegvalt. Last but not least kun je het flash geheugen opnieuw beschrijven zodat je updates uit kunt brengen.
Updaten
Maar het flash geheugen voor de firmware van camera's kent ook nadelen. Om het te overschrijven is nogal een proces nodig zoals je misschien wel gemerkt hebt. Je hebt een speciaal bestand nodig dat via een ander stukje software dat niet overschreven wordt delen van het flash geheugen moet overschrijven.
Om het mogelijk te maken dat deze software het benodigde bestand kan gebruiken moet het updatebestand beschikbaar worden gesteld door het bijvoorbeeld tijdelijk op een memory card te plaatsen. En daar is dan vaak weer andere software voor nodig.
Hoe het ook zij: vrijwel elke moderne camera beschikt over een update-loader en een bootloader dat ervoor zorgt dat de camera altijd kan opstarten, en nog een update kan uitvoeren, ook als de vorige update fout is gegaan. Deze software mag dus niet overschreven worden. De rest wordt vaak de ‘main firmware’ genoemd. Daarin bevindt zich onder andere de software voor het maken van de menu’s, de lensprofielen en AF-systemen, de algoritmen voor de A- en S-standen en ga zo maar door.
Tijdsduur
De firmware wordt opgeslagen in het interne flash geheugen wat zorgt voor een heel betrouwbare opslag, maar het schrijven naar een dergelijk geheugen duurt lang. Dit komt omdat er veel controles worden uitgevoerd om zeker te weten dat alles goed gaat. Afin, updaten kost dus tijd. Meestal meer tijd dan dat je verwacht.
Een moderne SSD kan misschien enkele honderden MB’s per seconde wegschrijven, maar het flash geheugen van een camera haalt vaak niet meer dan 1 tot 5 MB per seconde. Als je weet dat de firmware van een moderne camera ergens tussen de 30 tot 150 MB groot is, dan snap je dat dit even kost. Alle controles meegenomen duurt het overschrijven van het flash geheugen snel enige minuten.
Dan hebben we het nog niet over camera’s die met twee partities werken. In een van de partities wordt bij dit soort camera’s de actieve firmware opgeslagen terwijl de andere de nieuwe firmware krijgt. Na controle en goedkeuring wordt de nieuwe firmware pas geactiveerd en de oude verwijderd. Dit soort processen maakt het updaten een stuk betrouwbaarder maar nog langzamer.
Gelukkig beschikken moderne camera’s wel steeds meer over modulaire firmware: de software bestaat dan uit meerdere blokken (modules). Een firmware-update hoeft daarom niet altijd alles opnieuw te schrijven. Dit kan ervoor zorgen dat de ene update eens stuk sneller uitgevoerd kan worden dan de andere.
Updaten nodig?
De updates van firmware bevatten doorgaans bugfixes waardoor vastlopers of Autofocus issues worden verholpen. Ook kan een update verbeteringen met zich meebrengen zoals een verbeterde autofocustracking of een efficiëntere ruisonderdrukking.
Er is misschien wat voor te zeggen dat je niets moet veranderen wat goed werkt. Dus als je tevreden bent met de huidige werking, waarom zou je dan moeten updaten? Bedenk dan wel dat moderne lenzen de firmware-update ook nodig kunnen hebben en dat je daarmee ook ondersteuning krijgt voor nieuwe lenzen die anders niet (goed) werken. Daarnaast kun je nieuwe functies krijgen waarover je voorheen niet kon beschikken omdat ze er domweg nog niet in zaten. Je mist natuurlijk niet wat je niet kent, maar misschien blijven daar ook kansen mee liggen.
Meteen updaten?
Het maken van software, ook van firmware, is uiteindelijk mensenwerk. Hierdoor gebeurt het weleens dat een update onverwachts nieuwe bugs introduceert. Veel fotografen kiezen er daarom voor om niet direct te updaten als er een update is uitgebracht. Liever wachten ze een paar dagen en kijken ze naar de gebruikerservaringen van de ‘early adapters’.
Ook zie je dat sommige fotografen de wijzigingen van nieuwe firmware updates eerst goed doornemen en op basis daarvan beslissen of die update voor hun werk wel relevant is. De wijzigingen staan beschreven op de website van de fabrikant.
Waarom zo voorzichtig? Je kunt een firmware update een beetje beschouwen als een operatie op het menselijk lichaam. Iedere operatie neemt een bepaald risico met zich mee, hoe klein dan ook. Dus als het niet echt nodig is, kun je het misschien maar beter achterwege laten.
Een update zal in de volgende updates overigens nog steeds worden meegenomen. Het is immers een onderdeel van de nieuwe firmware geworden. Voer je een update dus niet op dit moment door, dan krijg je die alsnog wanneer je op later tijdstip een andere update uitvoert.
Maar ja, als de update kritieke bugs oplost of als je nieuwe lenzen wilt gebruiken, dan kun je de update het beste wel uitvoeren. En zeker wanneer de fabrikant de update aanraadt omdat het expliciet de betrouwbaarheid of veiligheid van de camera zou verhogen.
Als je een update uitvoert, kies dan wel het juiste moment daarvoor. Dus niet als je midden in een opdracht zit en je geen klachten of beperkingen ervaart. Voor alles is een tijd. Dat geldt ook voor het uitvoeren van een update.