Een grote bruiloftsscene of groepsfoto fotograferen met weinig scherptediepte van dichtbij, dat kan niet, hoewel? Brenizer kwam met een relatief eenvoudige oplossing, ook geschikt voor hele andere toepassingen.
Vroeger
In het verleden waren camera’s en objectieven niet van de huidige kwaliteit. Een consequentie daarvan was dat het scherptediepte gebied (het gebied waarbinnen de gefotografeerde punten nog scherp worden afgebeeld) veel kleiner was dan nu.
De foto’s van toen leken daardoor gefotografeerd te zijn als met een telelens. Maar anders dan met een telelens was de gefotografeerde scene natuurlijk wel veel groter. Logisch, er werd immers met een normaal, vaak 50mm objectief gefotografeerd, maar de scherptediepte was gewoon niet zo goed.
Tegenwoordig
De objectieven van nu zijn een stuk beter en het is met deze objectieven niet meer mogelijk om dergelijke foto’s te maken. Een objectief met een relatief klein brandpuntsafstand zal altijd veel scherptediepte opleveren. Daarom zie je in een opname van een landschap gemaakt met een groothoeklens altijd veel scherptediepte terug.
Fijn, zul je misschien denken, maar hierdoor komen objecten die nadruk moeten krijgen minder goed uit de verf. Daarnaast werkt het de vorming van een fraai bokeh tegen. En er zijn gevallen waarbij je dat misschien juist graag zou willen.
Wanneer we kijken naar afb 1, dan zien we daar een foto van een bruid die in het groen staat. Alles op de foto is scherp, de bruid zelf, maar ook de planten en bomen voor tot ver achter haar. Hierdoor ‘popt’ de bruid minder uit de foto.
De oplossing is dat je voor dat soort foto’s dus oude objectieven zou kunnen gebruiken. En een aantal fotografen doet dat ook. Zeker de wat betere bruiloftsfotografen. Maar daar kleven ook weer nadelen aan. Hedendaagse objectieven communiceren met de camerabody en dat levert een tal van voordelen op. Oude objectieven ontberen die mogelijkheid, net zoals ze vaak beschadigd zijn.
Brenizer
Ryan Brenizer, een huwelijksfotograaf, vond het effect van de oude foto’s erg geschikt voor het maken van trouwfoto’s maar wilde niet met oude objectieven werken. Hij liep tegen de hoge kwaliteit van de modernere objectieven aan en fotografeerde daarom scenes waarin bruidsparen of een bruid alleen voorkwamen met een objectief met een langere brandpuntafstand. Hierdoor ontstond echter het probleem dat de scene voor zijn gevoel te klein werd.
In afb 2 zien we hoe een foto, gemaakt vanaf dezelfde afstand als afb 1, veel minder scherptediepte vertoont met dezelfde instellingen voor de sluitertijd, de ISO-waarde en het diafragma. En dat is logisch omdat de scherptediepte mede afhankelijk is van de brandpuntsafstand van de lens.
Hij besloot daarom verschillende, overlappende foto’s van de scene te maken met de telelens die hij gebruikte. De afzonderlijke foto’s die hij op die manier maakte combineerde hij met elkaar en zo zorgde hij ervoor dat een veel bredere en hogere foto ontstond met toch een geringe scherptediepte.
In afb 3 zien we hoe een dergelijke foto tot stand komt. Er worden meerdere foto’s gemaakt met dezelfde instellingen vanaf hetzelfde punt. Deze foto’s hebben een deels overlappend stuk zodat ze goed op elkaar kunnen worden gelegd.
Deze techniek, die onder andere bekend staat als de ‘Brenizer Panorama Method’, de ‘Brenizer Method’ en de ‘Bokeh Method’, wordt wel eens vergeleken met het maken van een panorama foto. Toch is dat niet helemaal terecht. Het is namelijk meer dan het maken van verschillende aansluitende opnames waarbij de camera horizontaal wordt bewogen om de panorama foto te kunnen maken. Bij deze methode worden immers ook foto’s gemaakt boven en soms onder het onderwerp. Je fotografeert dus het onderwerp en een stuk om het onderwerp heen.
Afb 4 laat een foto zien die op die manier met negen foto's tot stand is gekomen. Dit is maar een eenvoudig voorbeeldje, gemaakt met negen foto’s. Daar hadden we een heel praktische reden voor. De foto’s voor dit artikel werden gemaakt halverwege juli 2025. Het was die dat behoorlijk warm en we moesten even lopen voordat we op deze plek waren aangekomen. Omdat bruidsjurken niet ontworpen zijn voor lange wandeltochten en een lang verblijf in de zon, vonden we het niet nodig ons model hier erg lang aan bloot te stellen. Het was dus: snel een paar foto's maken, felicitaties in ontvangst nemen van argelozen voorbijgangers en maken dat we weg kwamen.
Uitvoering
Over de beste manier om een dergelijke foto te maken, lopen de meningen uiteen. Wat is de beste brandpuntsafstand en hoeveel foto’s moet je maken? Gebruik je een statief of juist niet? Op deze vragen zijn geen eenduidige antwoorden te geven omdat dit alles te maken heeft met het onderwerp, de grootte van de totale scene en de afstand tussen de camera en het hoofdonderwerp.
Je maakt een dergelijke foto bijvoorbeeld niet altijd het beste door de camera op een statief te plaatsen, iets wat je misschien zult verwachten. Een statief zorgt ervoor dat de camera draait en op dezelfde plek blijft. In sommige gevallen wil je misschien juist de camera in dezelfde richting laten mikken, maar vanuit een andere plek zodat je een stukje naar links of naar rechts moet bewegen. Hoe dichter je je bij het onderwerp bevindt, hoe eerder je afstand zult moeten nemen van het statief. Het 'draaien' van de camera zorgt er dan namelijk voor dat de afzonderlijke foto's niet meer goed op elkaar zullen aansluiten.
Zorg in ieder geval voor een objectief met voldoende brandpuntafstand en een groot diafragma (=klein getal, grote lensopening) zodat al snel alles vlak voor en vlak achter het onderwerp onscherp wordt.
Zorg er verder voor dat je de autofocus van de camera uitschakelt, dat de camera in de M-stand staat en dat je de juiste belichting voor het onderwerp hebt opgegeven. Maak de foto’s van het gehele gebied rond het onderwerp dat de scene zal moeten gaan dekken. Soms moet je daarvoor dus een stap naar links of naar rechts maken, je bukken of juist ergens op moeten gaan staan. Sta je ver van het onderwerp af, dan kun je werken met een statief. Door de kop van het statief dan steeds te verzetten in zowel horizontale als verticale richting kun je de afzonderlijke foto’s (fragmentfoto’s genaamd) maken. De praktijk is wel dat je “uit de hand” sneller werkt.
Aantal fragmentfoto’s
Ryan Brenizer maakt soms meer dan dertig fragmentfoto’s waarmee hij het eindresultaat samenstelt. Ons voorbeeld van negen foto's is dus maar een zeer beperkte afgeleide daarvan. Maar het aantal is natuurlijk ook afhankelijk van een aantal factoren zodat daar net zo goed geen gouden formule voor gegeven kan worden.
Wanneer je deze techniek voor de eerste keer probeert, raden we je aan het te doen zoals wij deden: maak niet meer dan negen foto’s. Het (scherpe) onderwerp plaats je dan in de middelste foto van de 3 x 3 opname matrix. Een uitstekend uitgangspunt om je met deze techniek vertrouwt te maken.
Onderwerpen
Brenizer heeft deze methode oorspronkelijk ontwikkeld voor het fotograferen van bruidsparen in bijvoorbeeld een park of bos. Toch hoeft de scene niet zo groot te zijn en het onderwerp zo klein om deze methode goed toe te kunnen passen. We zien tegenwoordig dat de Brenizer Methode ook wordt gebruikt om gedekte tafels te kunnen fotograferen of kledingrekken vast te kunnen leggen.
Bewegende onderwerpen
Bewegende onderwerpen zoals mensen of dieren zijn moelijk te fotograferen met de Brenizer Panorama Methode omdat ze nu eenmaal niet stil blijven staan tijdens het maken van de verschillende fragmentfoto’s. Probeer daarom dergelijke bewegende onderwerpen zoveel mogelijk in een enkele fragmentfoto vast te leggen waarbij we je aanbevelen dit deel van de scene als eerste te fotograferen en daarna pas de stukken van de scene daar omheen. Mensen en dieren worden immers snel ongeduldig.
Snel fotograferen
Mocht blijken dat je meerdere fragmentfoto’s nodig hebt om een potentieel bewegende onderwerp (zoals de bruikd) vast te leggen, dan zal de bruid zo stil mogelijk moeten blijven staan totdat je haar er helemaal op hebt staan in de betrokken fragmentfoto’s. Vraag ze daarbij bij voorkeur even niet te ademen. Snelheid is dus wel geboden!
Overigens doe je er goed aan om ook de overige fragmentfoto’s van de omgeving snel achter elkaar te maken. Het licht verandert meer dan je zult verwachten en bewegende achtergrondzaken zoals wolken en takken kunnen flink wat roet in het eten gooien. Hoe sneller je de foto’s na elkaar neemt, hoe minder kans dat je daarop hebt.
Samenstellen
Om fragmentfoto’s goed op elkaar aan te laten sluiten moet je zorgen voor een overlap van ongeveer 25% per foto. Houd daar rekening mee zodat je het tijdens het nabewerken niet al te moeilijk krijgt.
Het samenstellen van de afzonderlijke foto’s kan grotendeels geautomatiseerd plaatsvinden in een beeldverwerkingsprogramma zoals Photoshop. Binnen Photoshop gebruik je daarvoor het menu File, Automate, Photomerge. Afb 5 is niet op die manier tot stand gekomen. Die hebben we 'handmatig' in Photoshop in elkaar gezet. Prima te doen en ook best een leuk klusje wanneer het buiten te warm is om te fotograferen.