Wanneer je werkt met egale kleurvlakken zonder details of schaduwen kun je spreken over flat design. De basis voor de minimalistische illustratie die we dit jaar voor onze kerstkaart willen gebruiken omdat dit goed past bij het moment.

Het kerstjurkje

We hebben in de afgelopen jaren van heel wat verschillende kerstkaarten laten zien hoe je die zou kunnen maken. We hadden bijvoorbeeld de nostalgische kerstkaart, de kerstengel, een eenvoudige kerstkaart gemaakt met een stuk organza en een kerstkaart als stilleven. We hadden zelfs de min of meer standaard kerstkaart die we al in 2018 lieten zien. Kortom, heel wat verschillen stijlen.

Ondanks al die stijlen zal het de opvallende lezer niet zijn ontgaan dat daar waar hiervoor modellen werden gebruikt, deze op de foto’s vaak hetzelfde kerstjurkje droegen. Zelfs voor de ‘andere’ kerstkaart die we tijdens de Corona-periode maakten, werd dit jurkje gebruikt.

Ook dit jaar vonden we het leuk om dit jurkje weer uit de mottenballen te halen, maar wat zouden we ermee kunnen doen? Een kerstkaart hoort bij het moment. Dus keken we eerst naar het sentiment van deze tijd.

De sfeer

Op dit moment wordt er een nieuw kabinet gevormd waarin samenwerking in een hoog vaandel moet staan. Er wordt niet alleen wat gezegd maar ook naar elkaar geluisterd. Veel mensen zijn hierdoor weer iets positiever gestemd en kijken met meer vertrouwen naar de toekomst. De maatschappij wil af van schreeuwers en roept om doeners.

De sfeer van dit moment is licht ironisch te noemen, zeker nu die samenwerking meteen al in het begin wat deukjes opliep. We vallen wat terug in het bekende “doe maar normaal” principe waar we bekend om staan. Maar het is ook een trendy moment en misschien zelfs wel een beetje speels. Zaken worden weer wat luchtiger en volijker. Zou leuk zijn als onze kerstkaart dat kon uitdragen. Flat design is dan ‘the way to go’.

Flat Design

Bij flat design worden kleurvlakken gebruikt zonder gedetailleerde texturen. Dat maakt het vrolijk om te zien. Je ziet ook geen schaduwen of diepte in het beeld terug. Met flat design maak je minimalistische positieve illustraties.

Flat design is een visuele ontwerpstijl die draait om eenvoud. Daarom zien we flat design regelmatig terug in user interfaces van websites en apps. Vanaf 2010 gebruikte Microsoft en later ook Google dit niet voor niets in hun user interfaces.

Flat Design ontstond eind jaren 2000 als reactie op de steeds complexere en visueel overladen interfaces. Voor die tijd werd veelal de ‘echte wereld’ digitaal nagebootst.  In die tijd zagen we dan ook menu’s met schaduwen, knoppen die als 3D knoppen werden ingedrukt en ga zo maar door. Maar dat maakte het gebruik niet altijd beter. De gebruiksvriendelijkheid kwam door deze nabootsing soms in het geding. En het kostte ook veel rekenkracht. Gebruikers hadden behoefte aan snelheid, niet aan schaduwen.

Flat Design heeft ook haar invloed gehad op andere zaken. Denk aan het ontwerp van de Nederlandse herdenkingsmunt voor 100 jaar De Stijl (2017). Deze had een ontwerp dat sterk leunde op abstractie en vlakke vormen, geïnspireerd door Mondriaan. Ook in de kunst zien we flat design veelvuldig terug. Het werk van Malika Favre is daar een goed voorbeeld van.

Deze kerstkaart

Onze uitdaging van deze keer was dus het maken van een kerstkaart waarbij het kerstjurkje weer gebruikt zou worden in het vrolijke flat design. Daarvoor gingen we in onze studio aan de slag met een model die dit een heel leuk idee vond.

We maakten diverse foto’s van ons kerstmeisje staande voor een witte backdrop (zie afb 1 als voorbeeld). Ze staat voor een wit laken waarop we flitser (deels links in de foto te zien) richten zodat de achtergrond wit wordt. Kreukels in het laken laten we voor wat het is. We zijn toch van plan om het kerstmeisje uit te knippen, dus zolang Photoshop maar een goed onderscheid kan maken tussen het meisje en de achtergrond, zijn wij tevreden.

We selecteren vier foto’s en maken daarin het kerstmeisje los van de achtergrond. Daarna plaatsen we de vier meisjes naast elkaar zoals op afb 2 te zien is.

Nu plaatsen we er met een Solid Color Adjustment Layer een gekleurde achtergrond achter (zie afb 3).

Omdat we straks met een flat design gaan werken (en alles dus meer op elkaar gaat lijken) besluiten we van twee meisjes de kleur van het haar aan te passen. Die doen we door voor het haar een mask te maken en met een Hue/Saturation Adjustment Layer de kleur aan te passen. Ook maken we op dezelfde manier het rood van de jurkjes feller omdat de bewerking die we straks gaan uitvoeren betere resultaten oplevert met meer uitgesproken kleuren (zie afb 4).

We worden nu min of meer gedwongen om met behulp van het menu Image > Mode te kiezen voor de 8 bits per channel optie. Dit doe je normaal gesproken liever niet (lees ook dit artikel) omdat je hiermee informatie uit de foto kwijtraakt, maar voor wat wij willen maken is dat niet erg. Flat Design betekent immers ‘versimpelen’. Daarbij hebben we ook niet echt een keus. Het filter dat we willen gebruiken is 8-bits en die kunnen we niet gebruiken in de 16-bits per channel mode.

Nu kunnen we Filter > Filter Gallery > Cutout activeren en geven daarin op dat we voor de ‘Number of levels’ 7 willen gebruiken, voor ‘Edge Simplicity’ 8 en voor Edge Fidelity 2. Het Cutout-filter in Photoshop is een Artistiek filter dat een foto omzet in een gestileerde illustratie met duidelijke vlakken en scherpe randen, alsof het een papieren knipkunst of een poster is. Precies wat we goed kunnen gebruiken voor Flat Design. Het reduceert immers details en gebruikt een beperkt aantal kleuren, waardoor het een grafische look krijgt.

Nu geven we een van de meisjes nog een stokje in haar hand met ons (bijgekleurde) logo erop. Dat maakt dat de kerstkaart een zakelijke kaart wordt. Laat je dit weg, dan is hij privé te gebruiken. Natuurlijk heel leuk als dan een gezinslid bereid is hiervoor model te staan!

We verhogen de afbeelding en plaatsen de kerstgroet bovenop. Nu hebben we afb 5 gekregen. Door afb 6 te maken krijgen we een beetje een gevoel van hoe deze kerstkaart het in werkelijkheid zou doen. Vrolijk en anders. Dat past wel bij ons!

Geen flat design

Je moet van flat design houden. Het oogt heel modern en speels en niet iedereen vindt dat even passend voor Kerstmis. Geen probleem natuurlijk, want door niet te werken met de Cutout-filter maar met andere bewerkingen kun je met behulp van dezelfde basis natuurlijk ook allerlei andere leuke kaarten maken.

Kijk bijvoorbeeld maar eens naar afb 7. Door het afwijkende kleurgebruik valt deze kaart op. De zwarte tekst had misschien beter paars kunnen zijn, maar het idee is er. Iets minder modern misschien dan de flat design kaart, maar nog steeds hip en afwijkend genoeg om tussen de geijkte kerstballen en kerstbomen op te vallen. Prima ook om op die manier de leden van een afdeling van een bedrijf samen te fotograferen. Groeten van uw salesteam!

Afb 8 laat een meer traditionele kerstkaart zien. Op zich niets mis mee natuurlijk, maar wel wat aan de veilige kant en daarmee minder uitgesproken. Let bij dit soort ontwerpen er wel op dat de gezichten van de personen op de kaart 'vrij' blijven en daarmee goed te zien. Dat hebben we hier expres niet gedaan zodat je kunt zien wat het effect is. De 'sparkels' die in afb 8 op de gezichten van de meisjes te zien zijn, zou je dus moeten weghalen. En dat al helemaal wanneer op de foto de mensen staan van de afdeling Finance. Want daar hoort zo'n kaart toch een beetje bij.