De regel van drie

De 'regel van drie' wordt veel gebruikt voor het positioneren van het hoofdmotief binnen de compositie. Het is een methode die al lang bestond voordat men fotografeerde. Voor de Grieken en Romeinen was deze regel bijvoorbeeld een must in de schilderkunst wilde men een kunstwerk als "goed" kunnen betitelen.

Op een groot aantal van de foto's op deze site zal opvallen dat het hoofdonderwerp zich niet altijd in het midden van de foto bevindt. We plaatsen deze 'objecten' namelijk expres op 1/3 van boven of van onder, en op 1/3 van links of van rechts. En dat is precies waar de regel van drie ons op tipt: plaats het hoofdmotief op een van deze vier punten en de compositie wordt 'sterker'.

Wie twee horizontale en twee verticale lijnen zou tekenen op de zoeker, ziet dat er vier snijpunten ontstaan. Het zijn deze vier snijpunten waar de regel van drie onze aandacht op wil laten leggen. Veel camera's bieden de mogelijkheid deze lijnen daadwerkelijk zichtbaar te maken in de zoeker. In het menu bevindt zich dan de optie om dit "kader" te tonen. Kan de camera dat, doe dat dan zeker! Het biedt je de mogelijkheid snel en eenvoudig deze snijpunten te vinden.

Gebleken is dat de 'Gulden Snede', waarop de regel van drie gebaseerd is, een aantrekkelijk beeld oplevert voor mensen. Er zijn diverse theorieen over in omloop, maar niemand weet echt zeker waarom dit zo is. Onderzoek heeft wel aangetoond dat als je mensen laat kiezen uit verschillende afbeeldingen die ze mooi vinden, ze vaak kiezen voor afbeeldingen waarin de regels van de gulden snede zijn toepast. Een merkwaardig verschijnsel misschien, maar ook een waar we als fotografen dus gebruik van kunnen maken.

Let wel op als je fotografeert met de regel van drie! Niet zelden zijn camera's zo ingesteld dat ze scherp stellen op het middenpunt en als het hoofdmotief zich daar niet bevindt, wordt deze daardoor misschien ongewenst onscherp vastgelegd. Veel camera's bieden de mogelijkheid om het scherptestelpunt te verleggen of, dat als je de ontspanknop half houdt indrukt, de scherptestelling, na het scherpstellen, 'vasthoudt'. Houd hiervoor de knop dus half ingedrukt, en beweeg dan de camera zo dat de juiste compositie ontstaat. Druk daarna de ontspanknop helemaal in om de foto te maken. Soms bevindt zich op een camera ook een zogenaamde AF-L knop. Deze Auto Focus-Lock dient hetzelfde doel: de scherpstelling vast te houden wanneer het hoofdmotief zich niet meer in het midden van de zoeker bevindt.