Mogelijk heb je wel eens gehoord van de BDD-Rule. Deze vuistregel vertelt ons dat we een beauty dish moeten plaatsen op een afstand van het onderwerp die gelijk is aan de diameter van de gebruikte beauty dish. Maar klopt dit wel?

De basics

Een beauty dish is een light modifier die wel wat weg heeft van een schaal. Het licht dat door de flitser wordt geproduceerd en de schaal in wordt gestuurd, komt tegen een kleine afgeronde reflector aan die het licht terug de schaal in ketst. Hierdoor zal het licht uiteindelijk in een brede lichtbundel de schaal verlaten (zie afb 1)

Het licht dat de schaal verlaat kun je vanzelfsprekend verder aanpassen. Denk aan het plaatsen van een grid om de lichtbundel te beperken in richting en door een zogenaamde diffusor sock (doek over de beauty dish) te gebruiken om het licht te “verzachten”.

Hoewel een Beauty Dish vaak niet de eerste light modifier is die je aanschaft als beginnend fotograaf, is het toch wel een van de beste hulpmiddelen die je in bezit kunt krijgen als portretfotograaf. Je kunt er prachtige portretten mee maken. Het gebruik van beauty dishes vind je ook terug binnen de modefotografie en bijvoorbeeld bij Artistic nude.

Het effect

Juist doordat het licht niet rechtstreeks de schaal kan verlaten maar door een kleine reflector wordt tegengehouden, zorgt de beauty dish ervoor dat je in het midden van de dish een meer donkere vlek ziet vergeleken met de lichtere buitenrand. Dit levert onder andere als voordeel op dat een beauty dish geen pit oplevert. Er ontstaat in de kern van de lichtbundel dus geen lichtere plek. Hierdoor wordt de plek waar je het licht op richt (doorgaans het midden van het gezicht) net ietsje donkerder dan bij een andere lichtbron. Omdat deze plek vaak de neus van het onderwerp is, pakt dat voor het eindresultaat extra mooi uit.

Je zou kunnen zeggen dat het licht van een beauty dish een bepaalde gelaagdheid kent. Het is niet overal even sterk aanwezig en het verloop van licht naar donker vindt relatief snel plaats. Voordelen die in praktijk vooral bij portretfoto’s winst op kunnen leveren. Als je hier meer over wilt weten raden we je aan het artikel Beauty Dish Discovery te lezen.

De lichtuitstroom

Als je goed naar een beauty dish kijkt, dan moet je wel tot de conclusie komen dat het licht er op een niet traditionele wijze uitkomt. Het is een beetje bolvormig. De vorm en randen van de beauty dish zorgen er namelijk voor dat het licht dat in de zijkanten van de schaal terechtkomt, naar binnen wordt gericht.

Het is wat dat betreft vergelijkbaar met de omgekeerde vorm van het licht zoals dit uit een zaklamp komt. Licht uit een zaklamp vormt een kegel naar buiten die steeds groter wordt  (zie afb 2A), licht vanuit een beauty dish vormt een kegel die naar buiten toe steeds kleiner wordt (zie afb 2B). Wanneer je een foto maakt van het licht dat uit een beauty dish komt, dan zie je dat ook. Het heeft een beetje een bolvorm. Je kunt er ook een Y-vorm in zien omdat het licht in het midden van de lichtstroom het meest geconcentreerd wordt en daardoor het verste reikt.

De uitstroom van het licht van een beauty dish staat sterk onder invloed van de grootte, de bouw en de vorm van de beauty dish. Maar dit heeft ook te maken met de wijze waarop de afgeronde kleine reflector in de schaal het licht terug de schaal in werpt en hoe de randen van de schaal zijn gemaakt. Hoe het ook zij, als de diameter van de schaal groter wordt, dan wordt de bolvorm van het uitstromende licht natuurlijk ook groter, maar het blijft wel min of meer dezelfde vorm houden.

Voor dit artikel werken we met een relatief goedkope zilveren beauty dish die over een diameter van 45 cm beschikt. We hebben daar geen grid of diffusor sock op geplaatst. Ook gebruiken we geen tweede lichtbron of een reflector. Al het licht dat je ziet op de voorbeeldfoto's is dus alleen van de gebruikte beauty dish afkomstig. We kunnen op deze manier het beste de Beauty Dish Diameter Regel onderzoeken. 

De vuistregel

De volledige vuistregel van de Beauty Dish Diameter Regel luidt: “Plaats het onderwerp op een afstand die gelijk is aan de diameter van de gebruikte beauty dish in een hoek van 45 graden en richt het midden van de dish op de neus van het onderwerp.” Daarmee gaan we aan de slag!

Dichterbij

Laten we eens kijken in een tekening wat werken met deze vuistregel betekent. We plaatsen onze beauty dish in een hoek van 45 graden ten opzichte van ons onderwerp en op een afstand die korter is zoals de vuistregel ons vertelt (zie afb 3A). Als we bij een persoon de lengte van het hoofd tot op de borst meten, dan zien we dat we een stuk van iets van 40 cm hoogte goed moeten kunnen belichten. Dit wordt weergegeven met een paarse balk in de afbeeldingen. Omdat de beauty dish gericht moet worden op het midden van het gezicht (zo’n 15 cm onder de bovenkant van het hoofd) richten we daar het licht op.

Het licht moet natuurlijk behoorlijk laag worden afgesteld willen we de foto niet overbelichten. Hierdoor krijgt de Y-vorm van het licht vrij kleine ‘pootjes’, de lichtbol wordt dus fors ingedrukt en ‘boller’, de centrale lichtbundel reikt daardoor relatief gezien verder.

Nog even los van de praktische kant van de zaak als de beauty dish zo dichtbij moet staan, gaat dit niet goed uitpakken. Het licht dat op ons onderwerp valt varieert te snel. Hierbij speelt de diameter van de schaal natuurlijk een rol. Hoe groter die is, hoe groter het oppervlakte is van het onderwerp dat zich in de Y-vorm van het licht kan bevinden maar ook hoe sterker het verloop zal zijn binnen dat gebied. In afb 4 zien we het effect van deze opstelling in praktijk terug.

Verder weg

Maar wat gebeurt er dan wanneer we de beauty dish veel verder van ons onderwerp zouden plaatsen dan de vuistregel ons adviseert? In afb 3B hebben we een afstand gekozen die verder dan de diameter van de schaalt rijkt. De lichtsterkte van de lamp moet nu omhoog willen we de foto voldoende kunnen belichten.

We zien dat we in een gebied terechtkomen waarin de lichtbundel puntvormiger wordt, maar op de plek van ons onderwerp nog steeds zo breed is dat het geheel wordt belicht. Het licht is in dit gebied qua lichtsterkte gelijkmatiger dan in de situatie hiervoor. Het zal daardoor minder snel verlopen als in de eerdere situatie en een veel groter vlak van ons onderwerp op dezelfde manier belichten. Er ontstaat hierdoor minder variatie in het licht waardoor de foto vlakker wordt. Zie ook afb 5.

Het advies opgevolgd

In afb 3C hebben we de beauty dish op de geadviseerde afstand van ons onderwerp geplaatst. De afstand is ongeveer gelijk aan de diameter van de schaal. Het licht belicht de plek die we voor ogen hadden en begint meteen daarna snel naar donker te verlopen. Het gezicht wordt hierdoor goed geaccentueerd en de borst krijgt een minder prominente rol in de foto. Zie ook afb 6.

Natuurlijk wordt het bij deze 'light setup' te donker in de keel. De haren zijn ook te donker. Met een reflector kan dat eenvoudig worden opgelost. Dat hebben we bij deze foto bewust niet gedaan zodat we het licht afkomstig van de beauty dish goed kunnen blijven volgen.

Meer testen

Wanneer je een test doet met een aantal beauty dishes op verschillende afstanden, dan blijkt dat de vuistregel voor het gebruik van een beauty dish inderdaad een goede vuistregel is. Houd de afstand van de beauty dish op ongeveer de lengte van de diameter, en je krijgt het beste resultaat. Je ziet dit vooral terug in het contrast en de schaduwen.

Wel hebben we gemerkt dat bepaalde huidtypen een ander effect geven. Soms wordt de foto daarom net iets beter wanneer je besluit de beauty dish dan toch iets verder weg te zetten. Onze ervaringen leren daarnaast dat ‘colour matters’. Een witte beauty dish geeft een iets minder dramatisch beeld dan een zilveren exemplaar.

Natuurlijk verandert het effect van de beauty dish meteen wanneer daar een grid en/of een diffusor sock op wordt geplaatst. Beide toevoegingen veranderen namelijk iets aan de Y-vorm en het verloop van het licht binnen de Y-vorm.

Wat je moet doen

Je moet een foto maken zoals jij het mooi vindt. Dat is de enige echte geldige regel. Misschien vindt men in het algemeen het licht van een beauty dish het mooist als dit geproduceerd wordt door een beauty dish die zich op een bepaalde afstand van het onderwerp bevindt, maar dat wil nog niet zeggen dat je het daarom dus ook zo moet doen. Iedere foto verdient het dat je bewuste keuzes maakt over bijvoorbeeld de compositie, het licht en kleur. Vuistregels zijn er om je te helpen, niet om je aan banden te leggen of om te vertellen hoe ‘het’ moet.

Samenvatting

Er bestaat een vuistregel voor het gebruik van beauty dishes die adviseert de beauty dish op een afstand van het onderwerp te plaatsen welke ongeveer even lang is als de lengte van de diameter van de schaal. Onze ervaring heeft ons geleerd dat deze vuistregel goed bruikbaar is. Het kan echter altijd zijn dat je juist een net iets ander effect wil creëren. Door de karakteristieken van de beauty dish goed te kennen, ligt dat binnen de mogelijkheden.