Reisfotografie (travel photography) is bedoeld voor het vastleggen van beelden van andere culturen en omgevingen waar de fotograaf zich normaal gesproken niet in bevindt.
Wat is normaal?
Hoewel een normale omgeving voor iedereen anders kan zijn, geldt voor de meeste westerse fotografen wel dat zij in een soortgelijke omgeving leven en zijn grootgebracht. Het maakt wat dat betreft niet veel uit of je nu in Amerika, Duitsland, Japan of Nederland woont. In al die gevallen kunnen we spreken over vaak een relatief veilige en comfortabele woonruimte, goed toegang tot water, voedsel, energie en gezondheidszorg. En niet te vergeten een gemeenschap waarin we ons thuis voelen.
We vergeten soms dat dit een privilege is en dat er voldoende mensen zijn die niet op deze zaken kunnen rekenen. Volgens schattingen uit 2020 zouden toen bijvoorbeeld alleen al een kleine 290 miljoen mensen in Afrika te maken hebben gehad met voedselonzekerheid. Een tiende deel daarvan had te maken met hongersnood.
De reizende fotograaf
Nu hoef je als fotograaf niet op reis naar landen te gaan waar deze zaken zich zo manifesteren om goede reisfoto’s te kunnen maken. Want als we verder inzoomen op wat voor ons normaal is, dan komen we ook op cultuur, taal, het type voedsel dat genuttigd wordt, de gehanteerde gewoontes en bijvoorbeeld het gedrag uit. Zaken die niet per se onze veiligheid in de weg staan, maar toch anders zijn dan dat wat voor ons ‘normaal’ is.
Zo gauw we gaan reizen veranderen er dingen. Dat wat wij als normaal beschouwen blijkt niet overal te bestaan en dat ervaren we dan. En dat ervaren is niet alleen van belang om ons eigen privilege naar waarde te kunnen inschatten, maar ook omdat daarmee onze vooroordelen verminderen, onze creativiteit gestimuleerd wordt en bijvoorbeeld onze horizon wordt verbreed.
Doen we dit door ons met reisfotografie bezig te houden dan leggen we bijzondere momenten er ervaringen vast en kunnen we ze blijven herbeleven. Door te fotograferen ga je ook actiever kijken en zie je domweg meer.
De verschillen
“Geniet van en waardeer de verschillen” is misschien wel het motto van de reisfotograaf. Hij is op zoek naar dat wat anders is en legt dat vast.
In Japan is het bijvoorbeeld normaal om tijdens de maaltijd rijst en ingelegde groenten te eten terwijl je groene thee drinkt. In Duitsland wordt veel meer vlees gegeten als in Japan en zie je dat er juist vaak brood en kaas bij het hoofdgerecht wordt geserveerd en bier bij het eten wordt gedronken.
Het zijn deze verschillen die de wereld kleuren en ons daarom zo opvallen. De reisfotograaf vertelt over de ervaringen met deze verschillen in plaatjes. Hij laat zien wat hem opvalt, wat anders is. Deze plaatjes tonen hoe andere omgevingen er uitzien en welke emoties die oproepen. Soms zijn dit soort foto’s ook bedoeld om mensen te verleiden er ook heen te gaan.
Breed
Echte reisfotografie ontstond in de negentiende eeuw toen fotografen mee werden gevraagd op expedities naar Afrika en het oosten. Hun taak bestond eruit aan de mensen thuis te laten zien hoe deze plekken eruit zagen. De reisfotografie van vandaag de dag streeft in feite hetzelfde doel na en is nog net zo breed. Van Kenia tot IJsland, van de Azoren tot Mongolië. Je kunt misschien niet overal naar toe, maar je kunt het wel allemaal hebben gezien.
Reisfotografie is naast breed ook erg divers te noemen. Sommige reisfotografen maken vooral landschapsfoto’s terwijl anderen zich juist meer op de culturele aspecten storten of voornamelijk wildlife foto’s maken.