Flitser uitschakelen

Functie flitser

In een lichtarme omgeving is niet alleen sprake van de afname van de lichtsterkte. De kwaliteit van het licht neemt ook af. Een belangrijk deel van het lichtspectrum is in de lichtarme omgeving immers afwezig.

Bevinden zich in de scene dan ook nog lichtbronnen zoals straatlantaarns of kaarsen, dan kun je verwachten dat de opnames geel worden. Dit soort lichtbronnen beschikken immers over een lage kleurtemperatuur die zich ergens rond de 2500K bevinden.

Door flitsers te gebruiken zorg je dus niet alleen voor meer licht, je zorgt ook voor licht met een andere kleurtemperatuur.

Juist omdat een flitser voor meer licht zorgt, kan de sluitertijd kleiner worden. Dit heeft als voordeel dat er minder snel bewegingsstrepen ontstaan. Ook kan hierdoor gewerkt worden met een lagere ISO waarde wat de kwaliteit van de foto kan doen toenemen en een kleiner diafragma, wat de scherptediepte kan verhogen.

Kortom, een hoop voordelen, zo lijkt het.

Nadelen

Maar het gebruik van een flitser kent toch ook wel een aantal nadelen. Het licht van een flitser is bijvoorbeeld wel fel, maar ook heel kort en sterft snel uit. Hierdoor belicht de flitser vaak maar een klein deel van de scene, wat goed te zien is als het om iets als een straattafereel gaat.

Daarnaast is de hogere kleurtemperatuur niet altijd een voordeel. Het haalt een groot deel van de sfeer weg dat door het bestaande licht wordt veroorzaakt. De subtiele nuances in het licht verdwijnen bijvoorbeeld waardoor de opname er uit komt te zien alsof de foto overdag genomen is.

En zijn bewegingsstrepen eigenlijk wel zo onwenselijk? We zijn zo gewend aan foto’s gemaakt in lichtarme omgevingen waarop bewegingsstrepen staan, dat we vinden dat ze erbij horen. Dus waarom niet?

Zonder flitser

Alles heeft zijn voor- en zijn nadelen, zo ook het gebruik van een flitser. De foto’s die bij dit artikel zijn geplaatst, zijn allemaal gemaakt zonder flitser. Toch zijn deze opnames ’s avonds in het donker in Nice (Frankrijk) gemaakt.

Het maken van dergelijke foto’s vergt wat ervaring en een “stille hand”. De sluitertijd is immers langer dan normaal en vereist dat de camera stil wordt gehouden. Indien mogelijk kun je de camera beter ergens op zetten of ergens tegen aan houden zodat de beweging van de camera tot een minimum beperkt blijft. Het is geen slecht idee om te experimenteren tot welke sluitertijd je de camera stil in de hand kunt houden. Je weet dan meteen wanneer je moet zoeken naar een steuntje.

Als je een camera moet vasthouden zonder steun, houd de camera dan met twee handen vast, plaats beide ellebogen tegen het bovenlichaam en druk hem tegen het voorhoofd aan. Op het moment van afdrukken dien je met beide voeten stevig op de grond te staan en adem je niet.

Wil je invloed hebben op de scherptediepte, dan is het noodzakelijk om te werken in de M-stand of de A-stand van de camera.

De foto’s

In afb 1 zie je hoe het licht van de lantaarns de gehele straat in een warm geel licht dompelen. Deze gele kleur zorgt voor een sfeer die uitspreekt dat het een warme, zwoele zomeravond moet zijn. Hoe dichter bewegende objecten zich bij de camera bevinden, hoe relatief veel deze ‘veranderen’ ten opzichte van de camera. Daarom lijken de mensen links op de foto meer in beweging te zijn dan de mensen verder weg. Je ziet dat er betonnen paaltjes zijn geplaatst in de straat. Om de camera stil te houden, is de camera op een dergelijk betonnen paaltje geplaatst.

Ook afb 2 is een typische sfeerfoto geworden. Door gebruik te maken van insluiting zien we dat een gezellige terrasje zich aan het eind van de straat bevindt. Hier, waar de fotograaf staat, is het rustig en stil, lijkt de foto te haast te willen zeggen. Hij is observant geworden. Er straalt daardoor een zekere eenzaamheid uit deze foto.

De sterachtige stralen die van de lampen komen en die schitteren in het water op de grond, ontstaan door het gebruik van een star filter. Ze verhogen de dramatische sfeer. De camera is geplaatst op een randje van de linkermuur. Deze foto had ook uit de hand genomen kunnen worden, maar deze positie versterkt de sfeer van het geheel. De observant leunt blijkbaar tegen de muur, hij is geen passant, maar staat daar stil, lijkt de foto te zeggen, hij kijkt toe. Er is daardoor melancholie in de foto gekomen.

Op afb 3 is te zien hoe je, wanneer je de wit balans van de opname wijzigt, toch relatief “normaal” wit licht kunt krijgen al heerst er kunstlicht. De voorwerpen op de marktkraam zijn daardoor normaal verlicht. Kijk je dieper de foto in, dan wordt het licht geler omdat het licht van een andere kwaliteit is. Dat stoort niet, maar geeft juist extra diepte en sfeer mee aan de foto.

Afb 4 laat goed zien hoe een voorwerp verder weg (de aankomende auto) relatief minder veranderd (en dus minder bewegingsstrepen maakt) ten opzichte van de camera dan een voorwerp dichterbij de camera (de langsrijdende auto). Deze foto is uit de losse hand genomen, wat te zien is aan een gebrek aan scherpte.

Bij afb 5 zie je hoe lens flare gebruikt is om de foto meer diepte te kunnen geven. De lens flare laat hier zien hoe dit licht het standbeeld in de fontein verlicht. We zien door dit licht ook rond de vrouwenfiguur een fraai rim light ontstaan.

Afb 6 en afb 7 zijn vanaf hetzelfde metalen paaltje langs de weg gemaakt. Het grote verschil tussen beide opnames is of er op het moment van afdrukken wel of geen auto passeert. Je ziet dat het effect hiervan enorm is waardoor je twee totaal verschillende opnames krijgt.

De beelden bovenop de palen worden overigens verlicht met led verlichting waardoor de camera er niet zo goed raad mee weet. Het licht is te zwak om het goed te kunnen meten. Sommige beelden zijn blauw, andere groen en weer andere rood. Vaak registreerde de camera ze als wit of slecht deels gekleurd. In afb 6 lijken ze allemaal rood te zijn, wat in werkelijkheid dus helemaal niet het geval was.

In afb 8 zie je dat het beeld met blauw licht gevuld is. Hier laat de camera dit wel goed zien omdat er verder, op een zwakke lens flare na, geen ander licht te zien is. Op afb 9 zien we echter dat beide beelden dezelfde kleur hebben. In werkelijkheid was het dichtstbijzijnde beeld blauw. Aan een deel daarvan is dit nog te zien. De camera kon deze nuance in kleuren niet vastleggen in door de aanwezigheid van het overige licht in de opname.

Kijk ook nog even naar deze foto's om te zien wat voor een soort opnames je met deze techniek buiten kunt maken.

Slot

Zoals je hebt kunnen zien kun je, ook zonder flitser, relatief eenvoudig leuke opnames maken in lichtarme omgevingen. Schakel de flitser uit, speel met de instellingen en plaats de camera daarbij het liefste op een stabiele ondergrond zodat hij zo min mogelijk beweegt. Overweeg wat je met de wit balans wilt doen.

Heb je geen idee met welke instellingen je zou kunnen beginnen wanneer je met de M-stand zou willen gaan werken, start dan in de P-stand. In deze stand kun je de flitser uitschakelen terwijl de camera de sluitertijd en het diafragma automatisch voor je instelt. Daarmee heb je een uitgangspunt gecreëerd. Natuurlijk kun je ook overwegen te werken met de S- of A-standen, maar uiteindelijk zul je in de M-stand de meeste invloed op het eindresultaat kunnen uitoefenen.

 

Afb 1: Het gele licht zorgt voor een warme, zwoele sfeer
Afb 2: De insluiting en het "sterlicht" versterken de sfeer
Afb 3: Door de wit balans in te stellen, krijg je weer wit licht
Afb 4: Een bewegend voorwerp dichtbij veroorzaakt meer bewegingsstrepen
Afb 5: Wees niet bang voor "lens flare"
Afb 6: Zonder voorbij razende auto
Afb 7: Het effect van de passerende auto
Afb 8: Het blauwe licht is goed zichtbaar
Afb 9: De zwakke kleurnuances zijn grotendeels verdwenen