Ogen: Focus en catchlight

Een van de belangrijkste tips die je als fotograaf in het begin kunt krijgen, is dat je je op de ogen moet richten, de rest komt dan wel vanzelf. En dat is nog waar ook!

Neem van mij aan dat je in principe altijd scherp moet stellen op de ogen van je model. Bij artistic nude wijk je daar wel eens van af, maar dat is een uitzondering. Bij portretfotografie wijk je hier nooit vanaf. Ook als het model de ogen dicht houdt of een bril draagt, moet je op de ogen scherp proberen te stellen.

Een verklaring hiervan is eenvoudig te geven: iemand die naar een mens of een mens op een afbeelding kijkt, zoekt vroeg of laat automatisch de ogen op. Dit is namelijk een vertrekpunt om de rest van het plaatje te 'begrijpen'. De ogen zijn een belangrijk soort referentiepunten voor mensen. Heb je deze niet scherp, dan bemoeilijk je dus het kijken naar de foto.

Om goed op de ogen scherp te kunnen stellen, is het vaak handig om eerst in te zoomen op de ogen en dan pas scherp te stellen. Houd de ontspanknop hiervoor half ingedrukt of gebruik de AF-L functie om de focus op de ogen te behouden. Daarna kun je uitzoomen en het model daar in beeld plaatsen waar je dat maar wil voordat je de foto schiet. Let wel op dat als je gebruik maakt van een automatische belichting, deze belichting niet alleen gemeten wordt wanneer je de ogen aan het scherpstellen bent en ingezoomd bent.

Eye catching

Omdat de ogen zich vaak wat dieper in het hoofd bevinden, valt er niet zelden (teveel) schaduw, (ontstaan door flitsers, de zon of studiolampen) in de oogkassen. Let er op dat ze niet te donker worden! Het is aansprekender als de ogen licht zijn, betrokken staan, levend, actief en helder overkomen. Met een reflectiescherm doe je wat dat betreft vaak al wonderen!

Misschien is het je nog niet zo bewust opgevallen, maar op veel goede portretfoto's zie je dat in de ogen van de persoon op de foto een reflectie te zien is. Die kan ontstaan zijn door het licht van de flitser, door dat van een lamp, een kaars of zefs licht afkomstig van de zon. Vaak is het wel te zien. Deze reflecties worden catchlights genoemd en ze hebben meestal een positief effect op de beleving van de foto. Een gezicht met catchlight is namelijk een gezicht met natte ogen, zo denken we onderbewust. En natte ogen staat voor levendig, actief, betrokken en helder. Dus dat wil je graag zien!

Soms ben je niet in de situatie om op natuurlijke wijze catchlight te kunnen verkrijgen. Gebruik dan een flitser of een gewone lamp die je in de buurt van je model plaatst. De popup flitser van je camera is vaak een ster in het creëren van catchlight, maar je krijgt er niet zelden ook veel nadelige bijverschijnselen bij cadeau. Een externe flitser is daarom meestal beter voor dit doel. Omdat je van veel externe flitsers de sterkte van het uitgezonden licht kunt bepalen, en je maar weinig licht nodig hebt om catchlight te krijgen, kun je de flitser meestal terugbrengen tot de laagste waarde. Om dezelfde reden kun je ook met een reflector prachtig catchlight realiseren.