Lightroom Classic gebruikt een zogenaamde catalog om foto’s mee te kunnen beheren. Ook worden daar bewerkingen in opgeslagen. Hoe werkt een catalog en waar moet je rekening mee houden?

De catalog

Lightroom gebruikt een catalog (in goed Nederlands de catalogus) om gegevens over foto’s in op te slaan. In praktijk bestaat de catalog uit een subdirectory waarin een aantal bestanden zijn geplaatst.

De catalog wordt door Lightroom als een soort database gebruikt. In deze database staan gegevens over de afzonderlijk daarin opgenomen foto’s zoals eventuele labels en trefwoorden die je daar aan toe hebt gekend. Ook worden de bewerkingen van Lightroom in de catalog opgeslagen.

Op het moment dat Lightroom Classic voor de eerste keer wordt opgestart, dan maakt hij een standaard catalog voor je aan. Voor Windows gebruikers doet hij dat in de afbeeldingen (pictures) map. Deze nieuwe catalog is vanzelfsprekend leeg. Door op de knop “Import” te drukken kun je er de eerste foto’s aan toevoegen. Overigens kun je steeds meer foto’s aan een catalog toevoegen. Bij een nieuwe set vergaarde foto’s druk je gewoon opnieuw op “Import” om deze aan te catalog toe te voegen.

Geen foto verplaatsing

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, worden geïmporteerde foto’s niet in de catalog geplaatst. In de catalog worden slechts zogenaamde pointers, verwijzingen naar de foto’s aangemaakt. De foto’s blijven dus gewoon op hun oorspronkelijke plaats staan.

Omdat menigeen dit niet weet, loopt dit in sommige gevallen slecht af. Je zou dan namelijk kunnen menen dat de foto zich zowel op de oorspronkelijke locatie bevindt als “in Lightroom” en dat je daarom de foto uit de oorspronkelijke locatie zou kunnen wissen om ruimte te besparen. Maar niets is dus minder waar. Wanneer je dit doet, ben je de foto echt kwijt.

Deze verwarring wordt versterkt doordat Lightroom, tijdens het importeren, een preview aanmaakt van de foto. Deze preview wordt in Lightroom bijvoorbeeld als thumbnail getoond wanneer je naar overzichten kijkt. Daardoor zou je kunnen menen dat de foto zich echt in de catalog bevindt, maar dat is dus niet correct.

Import van camera

Wanneer foto’s worden geïmporteerd in Lightroom Classic vanaf een camera of cardreader, dan kopieert Lightroom de foto’s eerst naar de harde schijf van de machine en voegt de pointers daarna toe aan de catalog.

Wanneer wordt geïmporteerd vanaf een camera of cardreader wordt netjes gevraagd in welke doelmap de bestanden daarbij moeten worden opgeslagen.

Lightroom Previews

Van iedere foto waarvan in Lightroom een pointer is aangemaakt, wordt een preview aangemaakt. Dit komt omdat Lightroom de oorspronkelijke foto niet aanpast. Wat het doet is in de catalog bijhouden welke wijzigingen je doorvoert en wanneer je een foto bekijkt, wordt een preview getoond om te laten zien hoe deze bewerkingen uit zouden pakken wanneer ze echt worden doorgevoerd.

Pas wanneer je een afbeelding exporteert wordt een bestand aangemaakt waarin alle bewerkingen daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Tot die tijd wordt met preview gewerkt.

Bestanden verplaatsen of verwijderen

Mocht je foto’s willen verplaatsen naar een andere map of willen verwijderen, dan is het verstandig om dit vanuit Lightroom te doen. Tijdens het verplaatsen worden de pointers namelijk automatisch bijgewerkt. Verplaats je mappen of bestanden buiten Lightroom om, dan verwijzen de pointers naar de verkeerde plek en kan Lightroom de foto’s niet meer vinden, met alle gevolgen van dien.

Non-destructive

Lightroom verwijst alleen naar de oorspronkelijke foto, maar past deze nooit aan. Dit wordt een non-destructive werkwijze genoemd. Dus welke bewerking je in Lightroom ook doet, je hoeft nooit bang te zijn dat je het oorspronkelijke bestand daarmee zou kunnen beschadigen of overschrijven.

Als je bijvoorbeeld de witbalans aanpast, dan wordt dit dus niet gedaan door het oorspronkelijke bestand aan te passen.

In de catalog

Lightroom slaat vier verschillende soorten gegevens in de catalog op. Ten eerste is dat natuurlijk de pointer naar waar de foto zich bevindt. Er worden zoals inmiddels bekend previews opgeslagen en verder worden de instructies in de catalog bewaard van hoe de foto bewerkt moet worden. Daarnaast worden ook nog eens zogenaamde metagegevens bewaard. Metagegevens worden gebruikt om foto’s gemakkelijk terug te kunnen vinden. Denk hierbij aan trefwoorden of aan een waardering in sterren.

Het komt er in praktijk dus op neer dat, nadat je foto’s hebt geïmporteerd, er helemaal geen foto’s zijn geïmporteerd. Lightroom Classic maakt u verwijzing (pointer) en de benodigde previews aan en plaatst deze in de catalog. Wanneer je daarna iets met deze foto doet, hem bijvoorbeeld een kleurlabel toekent of de witbalans daarvan wijzigt, dan worden dit soort zaken opgeslagen in de catalog bij de pointer en de previews daarop aangepast. Pas wanneer je een foto gaat exporteren (bijvoorbeeld opslaan als JPG-bestand)  worden de instructies voor de bewerkingen toegepast op een kopie van de oorspronkelijke foto en daar wordt een export bestand van gemaakt. Lightroom Classic verandert dus nooit de oorspronkelijke foto.

Meerdere catalogs

Het is mogelijk om met meerdere catalogs te werken, maar Lightroom kan slechts een catalog tegelijkertijd openen. In het algemeen wordt aanbevolen om te werken met slechts een enkele catalog. Dit kan ook omdat er geen grens is aan het aantal foto’s dat je hierin kunt opnemen.

Werk je met meerdere catalogs en heb je daar achteraf spijt van, dan kunnen we je geruststellen. Het is mogelijk om een catalog in te lezen in een andere catalog zodat ze gecombineerd worden.

Als je toch graag met meerdere catalogs werkt, dan kan dit dus wel. Je kunt bepalen waar de catalog wordt opgeslagen en hoe deze heet. Overigens kun je achteraf een catalog (de gehele map) eenvoudig verplaatsen en zelfs hernoemen (wel alle bestanden hetzelfde hernoemen).

Op laptop en pc

Sommige mensen werken op meerdere machines. Hoewel het mogelijk is om de catalog in bijvoorbeeld Microsoft OneDrive te plaatsten, raden we dit toch af. Het gaat om zoveel bestanden dat OneDrive het heel druk krijgt om de catalog steeds goed te kunnen bijwerken op alle betrokken machines. Plaats in dat geval de catalog liever op en memory stick of externe harddisk. At werkt een stuk prettiger!

Backup maken

Zoals bij alle belangrijke bestanden is het maken van een goede backup van de catalog noodzakelijk om in geval van een calamiteit niet alle inspanningen kwijt te zijn. Lightroom vraagt automatisch al om het maken van een backup. Bedenk dat het hier gaat om de catalog, niet om de foto’s zelf!