Multiple Exposures

Vroeger, als je in een creatieve bui was, hield je de transport knop onder de camera ingedrukt terwijl je de film voorzichtig doorspoelde. Resultaat: de film bleef liggen waar hij lag en zo maakte je een opname over een eerder gemaakte opname: een zogenaade multiple exposure foto.

Een multiple exposure opname is niets anders als het maken van meerdere opnames over elkaar heen. Ooit, toen we nog fotografeerden met film, was dat een ware kunst. Zonder daarover teveel in detail te willen treden, bestond deze techniek er uit om de film niet door te spoelen om vervolgens nog een foto te maken over hetzelfde stukje negatief.

Lastig bij deze techniek was vooral dat je goed moest onthouden wat je gefotografeerd had en waar dat ongeveer stond op de eerste foto wanneer je de tweede opname ging maken. Immers, de beelden moesten wel goed over elkaar heen vallen. Daarbij moest je rekening houden met de gehanteerde instellingen. De lichtere en donkere plekken op de foto’s moesten over elkaar heen vallen en te donker of te licht kon het eindresultaat behoorlijk verpesten.

in de donkere kamer

We maakte ook multiple exposure foto’s tijdens onze fotografieopleiding, door in de donkere kamer hetzelfde stuk fotopapier twee maal te belichten. Met deze techniek kregen we meer controle over het eindresultaat. We hadden op deze manier immers de mogelijkheid om te beoordelen hoe, in welke afzonderlijke lichtsterktes en waar de foto’s over elkaar zouden worden geplaatst.

In hedendaagse moderne digitale camera’s, zoals de Nikon D7000, vinden we soms een menu optie terug om multiple exposure foto’s te kunnen maken. In praktijk betekent dit dat je twee of meer foto’s maakt die daarna automatisch in de camera op elkaar ‘gelegd’ worden en daarmee tot een eenheid worden gesmeed. Terug naar af dus, want veel van de problemen van ooit, die we hadden met het maken van multi exposures, zijn hiermee terug gekomen.

Gewoon met Photoshop

Camera’s zoals de D7000 kennen echter wel ondersteunende opties zoals “auto gain”, om de onderlinge lichtsterktes beter en automatisch op elkaar af te stemmen, maar toch gebruik ik de multiple exposure optie van dergelijke camera’s vrijwel nooit. We gingen vroeger de donkere kamer in om de problemen op te lossen met deze techniek, dus waarom zouden we nu voor minder gaan? Schiet liever de foto’s die je over elkaar heen wilt ‘leggen’ en gebruik een softwaretool als Adobe Photoshop als donkere kamer. Dit laat de multiple exposure opname niet alleen gemakkelijker tot stand komen, vrijwel altijd wordt het resultaat ook beter.