Om beschrijvende informatie aan afbeeldingen mee te kunnen geven wordt gebruik gemaakt van zogenaamde IPTC-gegevens. Wat zijn dit voor een soort gegevens?
IPTC
In een afbeeldingsbestand kan ruimte zijn gereserveerd om een en ander aan informatie op te slaan. Je ziet deze mogelijkheid bij bijvoorbeeld RAW, TIFF en JPEG-bestanden. Een digitale camera plaatst hier automatisch gegevens in. Dit worden EXIF-gegevens genoemd. EXIF-gegevens zijn veelal technische gegevens over de afbeelding. Denk daarbij aan het gebruikte diafragma, de ISO-waarde en de sluitertijd.
Naast de voornamelijk technische gegevens waaruit EXIF-data bestaat, bestaat er bij een aantal mensen en partijen ook behoefte aan gegevens die de foto inhoudelijk beschrijven. Denk daarbij aan een titel voor de foto of een korte beschrijving van wat er op de foto te zien is. Dit soort gegevens kunnen niet automatisch door de camera worden geplaatst, daar is menselijk ingrijpen voor nodig.
De beschrijvende informatie van foto’s worden de IPTC-gegevens genoemd en dus door mensen opgegeven. IPTC staat voor International Press Telecommunications Council, een naam afkomstig van een wereldwijde organisatie die technische standaarden ontwikkelt voor de nieuwsmedia. IPTC-gegevens zijn dus oorspronkelijk gegevens opgesteld voor de wereld van de nieuwsvergaring.
Wat moet je ermee?
Je zou IPTC-gegevens als een aanvulling op EXIF-gegevens kunnen beschouwen. Ze hebben een klein deel overlappend (zoals de datum en tijd van fotograferen), maar omdat IPTC zich veel meer op de beschrijvende gegevens richt, geeft het in combinatie met de EXIF-gegevens een heel compleet beeld van de foto.
De IPTC-gegevens geven zoals eerder aangegeven ruimte voor een titel en een beschrijving die aan de foto kunnen worden toegekend. Maar er kunnen ook trefwoorden in worden opgenomen en de foto kan hiermee in bepaalde categorieën worden ingedeeld. Allemaal zaken die niet in EXIF-data worden opgenomen. Ook kunnen contactgegevens zoals de adresgegevens van een fotostudio binnen de IPTC-gegevens worden verwerkt.
De NIDF-norm verplicht het aan professionals om de EXIF-gegevens in het aan te leveren bestand te laten zitten. Ook van de IPTC-gegevens geeft het NIDF aan welke gegevens daarvan door de professional ingevuld moeten worden.
Dat is niet zo vreemd want de NIDF-norm wordt niet alleen gehanteerd door fotografen maar ook door bijvoorbeeld bibliotheken, redacties van tijdschriften en reclamebureaus. Al deze partijen gebruiken de EXIF- en IPTC-gegevens om de foto’s snel te kunnen rangschikken, om ze te kunnen beoordelen en ze te gebruiken. Wil je dat kunnen, dan moeten deze gegevens natuurlijk wel beschikbaar zijn. Daarom dwingen bepaalde bureaus en redacties contractueel af dat fotografen hun werk conform de NIDF-norm aanleveren.
IPTC soorten
EXIF is behoorlijk nauwkeurig beschreven en fabrikanten volgens dat ook trouw op. Voor IPTC gaat dat wat minder op. Er zijn verschillende versies voor verschillende toepassingen van in omloop. Photoshop werkt met de IPTC Photo Metadata Standard. Dit is de meest gebruikte standaard om foto’s mee te kunnen beschrijven. Dat is prettig want deze standaard wordt ook door bijvoorbeeld reclamebureaus gehanteerd.
Binnen de IPTC Photo Metadata Standard worden twee series (zogenaamde schema’s) van gegevens gehanteerd. Men kent het zogenaamde ‘core schema’ en het ‘extension schema’. Het IPTC-extension schema wordt binnen de NIDF-norm niet echt gebruikt. Dit omdat veel software hier geen gebruik van kan maken. Het core schema is vrijwel altijd toegankelijk en daarom richt men zich daar vooral op.
Aanpassen
IPTC-gegevens worden in het bestand van de foto opgeslagen en kunnen achteraf aangepast worden. Dit is voor iedereen handig omdat het invoeren van de IPTC-gegevens met behulp van een camera de fotograaf veel tijd kan kosten. Dat gaat in andere software vaak veel sneller. Ook een reclamebureau kan voordeel hebben aan het achteraf kunnen aanpassen van de gegevens. Ze kan bijvoorbeeld haar eigen trefwoorden of codes aan de foto’s toevoegen.
Hier zit echter ook een keerzijde aan. Derden kunnen de auteursrechten bijvoorbeeld eenvoudig overschrijven en daarom moet je hier niet al teveel juridische bescherming van verwachten. Dat zul je op andere manieren moeten zien te regelen.
Gerenommeerde partijen zoals betrouwbare fotografen en reclamebureaus zullen zich natuurlijk nooit bezighouden met dit soort praktijken. Voor hen zijn IPTC-gegevens waardevolle hulpmiddelen om beter samen te kunnen werken en om elkaar goed van dienst te kunnen zijn. Niet om elkaar de loef af te steken.
Het aanpassen van IPTC-gegevens kun je met speciale software doen, maar in bijvoorbeeld Photoshop kan dat ook. Lees hiervoor foto in en druk op Ctrl+Shift+Alt+i. Je kunt ook via het menu naar File > File Info naar hetzelfde scherm gaan. Dit is de plek om de IPTC-gegevens aan te passen.
Een deel van de gegevens zijn niet aanpasbaar, zul je zien. Dit zijn veelal EXIF-gegevens die door de camera zijn geleverd. Onder het tabje IPTC vind je het ‘core schema’ terug. Het IPTC-extension schema vind je onder ‘IPTC Extention’.
Onderin het scherm zie je de uitermate handige mogelijkheid om voor het invullen van de gegevens een template te gebruiken. Dat is handig voor gegevens die niet fotoafhankelijk zijn zoals het adres van de studio. Een template kun je zelf aanmaken door de gegevens eenmalig op te geven en te kiezen voor ‘Export’ in het de dropdownbox naast de OK-knop. Als je een Action aanmaakt waarmee een dergelijke template automatisch op een foto wordt losgelaten, dan ben je natuurlijk helemaal snel geworden in het opgeven van de standaard IPTC-gegevens die je aan al jouw foto's zou willen toevoegen.