De beste camera

Fabrikanten wedijveren met elkaar om de beste camera ter wereld in de markt te zetten. Maar wat is de beste camera voor jou en hoe kies je die?

Het is niet de techniek

Laten we beginnen met iets wat veel fotografen zullen onderschrijven: een goede foto wordt niet gemaakt door een goede camera te gebruiken, maar doordat de foto wordt gemaakt door een goede fotograaf.

Dat wat een foto goed maakt, heeft met veel meer te maken dan techniek alleen. De compositie en het gebruik van het licht zijn bijvoorbeeld veel belangrijker als het aantal megapixels of het formaat van de sensor.

Dus laat je door dit artikel niet op het verkeerde been zetten. Je wordt geen betere fotograaf door een duurdere of nieuwere camera aan te schaffen of een camera met een aantal opties meer te bestellen. Goede fotografen kunnen met beelden verhalen vertellen. Techniek is hier slechts een middel voor.

Ook niet niets

Dat gezegd hebbende, techniek is natuurlijk ook weer niet geheel onbelangrijk. Als je geweldig kunt schilderen, maar de verf is niet goed, dan weten we dat het schilderij ook niet goed kan worden.

Maar als je de analogie met de schilderkunst verder doortrekt, zien we wel dat er iets bijzonders aan de hand is. Je kunt zowat geen slechte verf meer kopen. Hele matige verf zou door niemand gekocht worden nu de prijs van al redelijk goede verf zo laag is. Hierdoor is er geen bestaansrecht meer voor slechte verf. Dit gaat in zekere zin op voor de hedendaagse fotoapparatuur.

Bedenk dat in de meeste SmartPhones al betere camera’s zijn ingebouwd dan de camera’s die in het begin van het digitale tijdperk voor enkele duizenden Euro’s op de markt kwamen. Kortom, techniek is niet onbelangrijk, maar vaak niet meer de beperkende factor. De beperking wordt eerder door de fotograaf dan door de apparatuur veroorzaakt.

Het merk

Van fotografen hoor je nog weleens dat ze zweren bij een bepaald merk. De een meent dat Nikon de beste apparatuur leeft, de ander Canon en weer een ander is een groot voorstander van Sony, Leica of Hasselblad. Zoveel merken, zoveel meningen lijkt het wel.

Bedenk dat veel van de argumenten voor een bepaald merk louter en alleen gestoeld zijn op persoonlijke voorkeuren en ervaringen. Heb je ooit een Canon gekocht die snel kapot ging, dan ben je misschien op grond daarvan van mening geraakt dat Canon maar matige camera's verkoopt. Maar of dat dan als algemeenheid verkondigd mag worden?

Daarnaast blijkt dat veel fotografen nogal merktrouw zijn omdat ze voor hun camera glaswerk (lees objectieven) hebben gekocht dat domweg niet op andere merken camera's past en het daarom een hele investering zou zijn om van merk over te stappen.

We weten overigens allemaal dat we graag werken met wat we kennen. Een ander merk kan bepaalde functies net anders noemen, elders in het menu hebben verstopt of een knopje anders hebben geplaatst. Niet dat dit onoverkomelijk is, maar onbekend maakt nu eenmaal onbemind.

Vanuit de psychologie weten we ook dat we niet graag aan anderen vertellen dat wij (als 'deskundige') niet goed gekozen hebben. We zouden dan immers aan onze deskundigheid (=aanzien) laten tornen. Door te adviseren de eigen gemaakte keuzes als leidraad te nemen, probeert menigeen daarom onderbewust deskundigheid af te dwingen om het aanzien te bevestigen en ook om onze eigen keuzes te kunnen rechtvaardigen. 

Dat het ene merk als meer innovatief of kwalitatief vol te boek staat als het andere is voor een groot deel op marketing gebaseerd. Nieuwe features in de markt worden doorgaans immers relatief snel geadapteerd door alle serieuze marktspelers. En van hen die echt afwijkende zaken hebben ingebouwd, mag men zich afvragen of dit soort functionaliteit nu wel zoveel toegevoegde waarde oplevert. Gadgets zijn leuk, maar lang niet altijd nuttig.

Ieder jaar doet men een poging om "de beste camera" van het jaar te selecteren. Dat is een moeizaam proces omdat een camera op de een of andere manier altijd een compromis is. Een sportfotograaf zal immers andere zaken belangrijk vinden als een portretfotograaf. Dus naar wat voor een camera is men naar op zoek tijdens deze zoektocht, of moet er binnen een bepaald subgenre gezocht worden? En welke subgenres moeten dat er dan wel niet allemaal zijn? 

Kortom, dit alles maakt de keuze voor de beste camera voor jou misschien niet altijd gemakkelijker.

Het doel is bepalend

Wij krijgen regelmatig de vraag of we advies willen geven over welke apparatuur men aan zou moeten schaffen. Nu zijn we al niet echt een hardware adviesbureau voor fotoapparatuur, en wanneer dat verzoek dan ook nog niet wordt vergezeld van het doel dat men met de apparatuur voor ogen heeft, dan kunnen we daar sowieso geen zinnig antwoord op geven.

Immers, wil je portretfoto’s maken in een studio en plaats je deze foto’s hoofdzakelijk online, dan mag je een ander advies van ons verwachten dan wanneer je foto’s maakt als sportfotograaf van snelle sportevenementen. Je moet dan ook niet uitgaan van wat de techniek allemaal te bieden heeft, maar van hoe en wat je wilt gaan fotograferen.

Een voorbeeldje

Stel je maakt vooral portretfoto’s. Je zult dan waarschijnlijk gebaat zijn met een sensor die heel lichtgevoelig is zodat je goed low key foto’s kunt maken zonder dat daar veel ruis bij ontstaat. Tevens wil je een kleine scherptediepte kunnen bereiken. En omdat je de foto’s vooral online wilt plaatsen, heb je niets aan heel veel pixels. Je wilt immers niet gaan afdrukken op 2 x 4 meter grote banners. Grote bestanden zul je daarom alleen maar kleiner moeten maken.

Een dergelijke fotograaf heeft doorgaans ook geen hoge sluitertijden nodig en zit ook niet te wachten op uitgebreide video-mogelijkheden of het kunnen maken van veel foto’s per seconde. Maar automatisch goed kunnen scherpstellen op de ogen, kan juist wel weer erg handig zijn.

In dit geval is het logisch om te kiezen voor een camera met normale snelheden en een full frame sensor met een laag aantal pixels voorzien van iets als een Eye Control AF-functie. Door de grootte van de sensor en de grootte van de pixels, is deze camera lichtgevoelig, ontstaat er minder ruis bij weinig licht en zal er minder scherptediepte ontstaan. Precies wat je nodig hebt!

Met het opstellen van dergelijke eisen, neemt het aantal geschikte camera’s aanzienlijk af. We kunnen, op basis van deze minimale eisen, de overgebleven camera’s vergelijken op bijvoorbeeld prijs en comptabiliteit met eerder aangeschafte objectieven.

Door dit soort ‘secundaire’ kenmerken een waarde te geven (bijvoorbeeld door te stellen dat je de prijs belangrijker vindt dan de Back Button Autofocus functie) kun je met een puntensysteem snel zichtbaar maken welke camera voor jou het beste geschikt is. En natuurlijk lees je reviews van bezitters en onafhankelijke testers om de uiteindelijke keuzes te laten bevestigen.

All rounder

Je kunt voor een camera gaan die in alles heel goede prestaties levert. Daar zul je nooit een buil aan vallen, denk je misschien. Maar in praktijk betekent dit dat je waarschijnlijk veel geld uit zult moeten geven. En dat is ook een buil. Zeker wanneer het onnodig is.

Je spreekt bij dit soort camera’s veelal over de topmodellen van een merk. Ze hebben een full frame sensor, hoge sluitertijden, zijn snel in het verwerken en opslaan van bestanden en ondersteunen bijvoorbeeld WIFI voor Tethering en kunnen 4K video-opnames maken. We zien dat er maar weinig fotografen zijn die al deze prestaties van de camera echt benutten en dus ook niet echt nodig hebben.

Vergelijk een all round camera met een product als Microsoft Excel. Je kunt met Excel de meest uiteenlopende zaken berekenen, maar de praktijk is dat de gemiddelde Excel gebruiker nog geen 4% van alle functionaliteit van Excel gebruikt.

Waarom dan toch een uitgebreid product als Microsoft Excel ontwikkelen? Dit omdat niet alle gebruikers dezelfde 4% van dit software product gebruiken. Microsoft heeft met Excel dus een product gemaakt waarmee ze vrijwel alle spreadsheetgebruikers kan bedienen. Met software kan dit. Dit lijkt misschien ook een goed idee te zijn voor een all round camera, maar een camera bestaat ook uit hardware en daar is daarom wel een kanttekening bij te plaatsen.

In de wereld van de fotografie betekent het ontwikkelen van een camera die als een echte all rounder dienst kan doen daarom toch wat concessies doen. Denk maar eens aan het gewicht en de grootte van de camera, maar ook aan het energieverbruik en de prijs. Men stelt wel eens: als je alles goed moet kunnen doen, ben je nergens perfect in. Misschien gaat dat voor camera's wel een beetje op.

Daarnaast zijn bepaalde kenmerken, zoals die van een full frame sensor, niet per se in alle gevallen beter. Een full frame sensor kent een aantal eigenschappen die bij een APS-C sensor anders zijn. Maar anders hoeft niet altijd beter te zijn. Een aantal macro-fotografen gebruikt bijvoorbeeld liever een APS-C sensor omdat hiermee meer scherptediepte wordt bereikt dan met een full frame sensor.

Instelbaarheid

Voor mensen die veel invloed willen kunnen uitoefenen op de foto, is het belangrijk dat de camera de mogelijkheid biedt de sluitertijd, het diafragma en de ISO-waarde handmatig in te stellen. Daarnaast is het prettig wanneer je van dergelijke camera's de lenzen kunt vervangen waardoor je met verschillende brandpuntsafstanden te werk kunt gaan. Hoe meer mogelijkheden een camera biedt om zelf instellingen te kunnen bepalen, hoe meer er te kiezen is en hoe vrijer je als fotograaf bent. 

Maar misschien wil je zo ver mogelijk van de techniek vandaan blijven. In dat geval zoek je naar een camera die veel automatisch voor je regelt. Voor ieder potje een deksel dus.

Conclusie

De beste camera is niet per se de duurste camera die wordt aangeboden. Evenmin hoeft het ’t topmodel van een merk te zijn. De camera die zoveel mogelijk aan de eisen van de fotograaf voldoet, is de camera die je moet hebben.

Belangrijk is daarom de doelen goed te definiëren en uit te zoeken welke eigenschappen van de camera daar het beste bij aansluiten. Of, zoals een vriend van mij onlangs zei: “Ik ging voor die sportauto, maar ik heb veel meer aan deze sedan. Nut gaat toch voor imago.” Helemaal gelijk!