Het selecteren van foto’s (door fotografen culling genoemd) is een belangrijk onderdeel van het leerproces om een betere fotograaf te worden. Autoculling gaat dat deels tegen. Waarom is dat eigenlijk zo en wat heb je daar aan?
Culling
Iedere fotograaf, amateur of professioneel, kent het moment waarop hij door zijn foto’s bladert en een keuze maakt welke hij weg zal gooien. Veelal om niet al te veel foto’s op de telefoon of camera te bewaren die de moeite van dat bewaren niet waard zijn. Jammer genoeg vindt dit slecteren niet altijd even bewust plaats. Gebeurt dit wel, dan kan dat een tal van voordelen opleveren.
Binnen de fotografie wordt de term culling gebruikt voor het bewust selecteren en wegfilteren van foto’s na een shoot. Het woord culling is uit het Engels afkomstig en kan vertaald worden met 'ruimen'. Opruimen zou misschien iets vriendelijker klinken. Het is in ieder geval de fase waarin de fotograaf door de gemaakte beelden gaat en beslist welke foto’s hij goed genoeg vindt om te bewerken of af te leveren.
Je zou dus kunnen zeggen dat culling het kritisch en bewust uitdunnen is van een fotoselectie. Professionele fotografen besteden hier vaak veel tijd aan, omdat het de kwaliteit van de uiteindelijke serie bepaalt. Het wordt meestal gedaan in software zoals Lightroom, Photo Mechanic, Capture One of Bridge.
Tijdens opleidingen
Veel opleidingen binnen de fotografie vragen aan hun studenten om tijdens de lessen foto’s als huiswerkopdrachten in te leveren. De student denkt dan vaak dat hij ‘de beste’ foto moet kiezen omdat de docent niet zou zitten te wachten op de soms tientallen foto’s die voor de opdracht geschoten zijn. Maar er is meer aan de hand.
De docent weet dat het niet alleen de foto zelf is die een rol speelt bij het leerproces, het is ook het kiezen van de foto. Het selecteren van foto’s is zelfs een cruciaal onderdeel van het leerproces van een fotograaf, soms misschien nog wel belangrijker dan het maken van de foto zelf.
Visuele smaak
Een van de consequenties van culling is dat je als fotogaaf wordt gedwongen om na te denken over het vraagstuk waarom die ene foto beter werkt dan die andere. Afhankelijk van het doel van de foto kijken we hiermee verder dan de foto alleen en vragen we ons af of het oog wel naar de juiste plek toe wordt getrokken en of de ene foto wel sterker, spannender of duidelijker overkomt dan de andere en ga zo maar door.
Culling helpt daarom mee de visuele smaak te ontwikkelen. Dat ontstaat niet alleen door foto’s te maken, maar juist door bewust tussen foto’s te kiezen. Vandaar dat goede fotografen zich niet alleen onderscheiden door wat ze maken, maar vooral ook door waar ze bewust niet voor kiezen.
Eigen stijl
Wanneer een fotograaf veel beelden naast elkaar ziet, ontdekt hij patronen. Hij ontdekt wat hem boeit, wat hij minder interessant vindt en ook welke fouten hij vaker heeft gemaakt. Door culling ontdekt de fotograaf zijn voorkeur voor perspectief, wat hij belangrijk vindt qua licht en welke composities hij het sterkst vindt. Uiteindelijk helpt dit allemaal mee aan de eigen signatuur als fotograaf.
Feedback
Een foto die heel leuk was om te maken, of die om andere redenen belangrijk is voor de fotograaf, is niet automatisch een goede foto. Door te selecteren moet die emotionele waarde wel los worden gelaten. Je gaat objectiever naar het gemaakte werk kijken en komt daardoor eerder tot conclusies zoals dat je een bepaald moment gemist hebt of dat de scherpte niet goed was. Je ziet, ondanks dat de foto belangrijk voor je is, dat de compositie wat rommelig is. Kortom, het oordeel over de foto wordt professioneler als je culling toepast.
Culling helpt daarom mee kritischer te worden, objectiever naar het eigen werk te kijken en zichzelf beter van feedback te voorzien. De maatstaf wordt meetbaar in plaats van emotioneel en daarmee ‘schoner’.
Storytelling
Fotograferen betekent verhalen vertellen. Of het nu gaat om één foto of om een serie. Een studente vroeg mij eens “Ik zie dat veel van jouw foto’s bij elkaar horen, de mijne lijken vaak losse flodders te zijn. Ik loop in een stad en zie een interessante visser. Die fotografeer ik dan. Even later zie ik een prachtig gebouw. Leuke foto’s, maar ze hebben niets met elkaar te maken.”
Toch is dat niet helemaal waar. Ze zeggen namelijk alles over de fotograaf. Deze is de verbindende schakel. In dit geval wat haar opviel. Maar voor een buitenstaander is dat patroon inderdaad moeilijker te zien. Daarom raad ik wel eens aan om dat te doen wat ik zelf vaak doe: jezelf een opdracht geven als je op pad gaat.
Als je een stad bezoekt dan kun je tegen jezelf zeggen “Ik wil terugkomen met een serie over werkende mensen” of “Ik neem me voor de middeleeuwse architectuur van die stad vast te leggen”. Op dat moment ontstaat vanzelf een lijn in het werk en gaan de foto's meer op elkaar lijken.
Wanneer je daarna gaat selecteren, heb je het meteen een stuk gemakkelijk. Je kunt de vraag dan nogmaals stellen tijdens het cullingproces: “Laat ik hiermee een werkend mens zien?”, “Is dit een goed voorbeeld van de middeleeuwse architectuur van deze stad? " Culling helpt dan om meer eenheid te krijgen, om het verhaal duidelijker te maken.
En natuurlijk, storytelling is veel meer dan foto’s met een overeenkomstig onderwerp. Het gaat in series ook over de spanningsopbouw, het ritme, herhaling en variatie en of een foto iets toevoegt aan de serie. Maar ook daarbij kan culling helpen om de storytelling sterker te maken.
Maakproces
Wat ik vaker dan eens heb ervaren is dat studenten die wat langer bezig zijn met fotografie en gedwongen werden om sterk te selecteren, al tijdens het fotograferen daarmee bezig zijn. Sommige foto’s maken ze niet meer omdat ze op dat moment al weten dat ze die later toch niet zullen selecteren.
Ik merk dat ook aan mezelf. Het maakproces wordt door culling niet alleen efficiënter, fotografen gaan hierdoor ook bewuster kadreren en zien sneller de juiste composities. Ze maken minder foto’s maar hebben toch een veel hogere kwalitatief goede opbrengst.
Starten
Wanneer je begint met culling is dat niet altijd even eenvoudig. Ik krijg daarom nog weleens van studenten meerdere foto’s toegestuurd met de vraag of ik voor hen de beste wil uitzoeken. Dergelijke verzoeken stuur ik altijd terug met de opmerking dat ik voor hen niet deze keuze kan maken maar wel dat ik met hen wil kijken waar ze op zouden kunnen letten.
Je zou voor culling een soort persoonlijke checklist kunnen opstellen. Als er iets als een dergelijke checklist voor culling zou zijn, dan zou ik daar het volgende in ieder geval opzetten, maar wel tegen mijn studenten zeggen dat ze dit alleen moeten gebruiken daar waar het redelijkerwijs op toegepast kan worden. Er zijn gelukkig altijd uitzonderingsgevallen. Soms is het heel krachtig het hoofdonderwerp niet scherp te hebben, al is dat de 'regel', en ik hoop dan dat dit duidelijk voor ze zal zijn.
Basis checklist
Storytelling – Begrijpt de kijker wat de fotograaf wil overbrengen? Klopt het verhaal, zitten er geen ongewenste inconsequentheden in? Past de sfeer bij het verhaal?
Inhoud – Hebben mensen geen ongewenste gezichtsuitdrukking? Zijn de ogen open of gesloten zoals gewenst? Zien we een houding die past bij de foto? Zijn er geen afleidende haarplukken, ongewenste reflecties of schitteringen? Klopt de kleding, de achtergrond, zijn de props goed gekozen? Worden we niet teveel afgeleid? Krijgt het hoofdonderwerp de juiste aandacht?
Kwaliteit – Is er een acceptabel ruisniveau? Zien we geen banding, vlekken of problemen met de sensor terug? Is er geen lens flare aanwezig?
Scherpte – is het hoofdonderwerp scherp? Is er geen ongewenste motion blur (bewegingsstrepen) en is het scherpstelpunt goed gekozen? Zijn bijvoorbeeld de ogen scherp of zijn de productdetails wel scherp?
Licht – Is er een goede balans tussen de high lights en de schaduwen? Heeft er clipping plaatsgevonden? En als het een serie betreft, is de belichting dan wel consistent?
Kleur – Klopt de witbalans? Zijn de huidskleuren realistisch? Ziet er geen kleurzweem op de foto waardoor deze groen of magenta geworden is?
Autoculling
Het is een trend om moderne camera's steeds meer uit te rusten met AI. Daarbij zien we ook dat autoculling in toenemende mate wordt geimplementeerd.
De camera kijkt met autoculling voor de fotograaf alvast naar de scherpte (oogdetectie, detailniveau) en bijvoorbeeld naar gezichtsuitdrukkingen en kent een detectie van ogen om te controleren of die dicht zijn. Dit alles om de fotograaf te helpen bij culling. Het kan duplicaten clusteren en "de beste foto" uit een selectie voordragen. Hoewel autoculling op dit moment foto's niet daadwerkelijk verwijderd, markeert het wel foto's waardoor de uiteindelijke selectie sneller zou moeten plaatsvinden.
DIt klinkt als een toegevoegde waarde maar of dit een goede trend is, valt nog te bezien. Ik heb hier op dit moment nog mijn twijfels over. Er is mijn inziens veel voor te zeggen dat de keuze door de fotograaf moet worden gedaan, niet door AI. Bijvoorbeeld omdat AI het verhaal achter de foto niet kan begrijpen, en storytelling zou volgens mij toch een van de belangrijkste criteria moeten zijn om te kunnen beoordelen of een foto wel goed genoeg is. Daarnaast kan het snel leiden tot het nastreven van een eenheidsworst en worden we zelf minder goed getraind in het bewust kiezen van welke foto we beter vinden en welke minder.
Samengevat
Culling, het proces waarbij foto’s na een shoot bewust worden geselecteerd, maakt fotografen beter. Fotografen leren door culling onder andere beter kijken, leren meer van fouten, gaan beter verhalen vertellen en worden efficiënter. Een serieuze fotograaf zou zichzelf daarom steeds moeten dwingen dergelijke keuzes te maken. Ze worden er gewoon betere fotografen van. Door autoculling te gebruiken gaat dit proces deels verloren en dat is voorzichtig gezegd een verloren kans.